Chỉ số P/E (Price-to-Earnings Ratio) cho biết nhà đầu tư đang trả bao nhiêu đồng cho mỗi đồng lợi nhuận trên một cổ phiếu. Đây là chỉ số định giá phổ biến nhất khi đọc nhanh một doanh nghiệp niêm yết.
Công thức: P/E = Giá cổ phiếu / EPS. EPS thường dùng lợi nhuận sau thuế 4 quý gần nhất chia cho số cổ phiếu lưu hành bình quân. Trên VNSignal, bạn có thể xem P/E tại trang cổ phiếu và tab tài chính như /co-phieu/[ma]/tai-chinh.
P/E thấp thường cho thấy cổ phiếu rẻ hơn so với lợi nhuận hiện tại, nhưng cũng có thể phản ánh doanh nghiệp tăng trưởng kém, lợi nhuận đang ở đỉnh chu kỳ hoặc rủi ro bị thị trường chiết khấu. P/E cao có thể hàm ý kỳ vọng tăng trưởng mạnh, nhưng cũng có thể là định giá quá lạc quan.
Cách dùng: hãy so sánh P/E của một cổ phiếu với P/E ngành, P/E lịch sử của chính cổ phiếu đó và tốc độ tăng trưởng lợi nhuận. Không nên so sánh P/E ngân hàng với P/E bán lẻ hoặc công nghệ bằng cùng một ngưỡng cố định vì mô hình kinh doanh khác nhau.
Bước kiểm tra nhanh: sau khi thấy P/E hấp dẫn, hãy mở thêm doanh thu, biên lợi nhuận gộp, lợi nhuận sau thuế và dòng tiền hoạt động trong nhiều quý liên tiếp để xác nhận xu hướng thật. Nếu P/E giảm vì giá cổ phiếu giảm nhưng lợi nhuận cũng đang suy yếu, tín hiệu rẻ có thể là bẫy định giá. Nếu P/E giữ ở mức hợp lý trong khi EPS tăng đều, câu chuyện chất lượng sẽ đáng nghiên cứu hơn.
Ví dụ: nếu giá cổ phiếu là 50.000 đồng và EPS 4 quý gần nhất là 5.000 đồng, P/E bằng 10 lần. Điều này nghĩa là thị trường đang trả 10 đồng cho mỗi 1 đồng lợi nhuận hiện tại. Con số này chỉ có ý nghĩa khi bạn biết lợi nhuận đó bền vững hay chỉ là đột biến một lần.
Trailing và forward P/E: trailing P/E dùng lợi nhuận đã ghi nhận, còn forward P/E dùng lợi nhuận dự phóng. Forward P/E hữu ích khi lợi nhuận đang phục hồi, nhưng phụ thuộc nhiều vào giả định tăng trưởng. Với cổ phiếu chu kỳ như thép, phân bón, dầu khí hoặc bất động sản, hãy kiểm tra biên lợi nhuận và giá hàng hóa trước khi tin rằng P/E thấp là rẻ bền vững.
Lưu ý khi đọc: P/E âm hoặc rất thấp thường cần kiểm tra kỹ. Doanh nghiệp lỗ sẽ không có P/E hữu ích. Doanh nghiệp có lợi nhuận bất thường từ bán tài sản có thể làm P/E thấp giả tạo. Vì vậy, hãy đọc thêm báo cáo tài chính, dòng tiền và thuyết minh lợi nhuận.
Liên kết nên dùng: đọc thêm P/B là gì, ROE là gì, mở định giá cổ phiếu hoặc dùng bộ lọc cổ phiếu để so sánh nhiều mã cùng ngành. P/E là điểm bắt đầu cho phân tích, không phải kết luận mua bán.