Làn xe đạp nhưng chỉ thấy xe máy là hiện trạng của đường dành riêng cho xe đạp đầu tiên tại TP.HCM kể từ khi chính thức đưa vào hoạt động đến nay. Xung quanh việc này có nhiều ý kiến trái chiều.
Người đi xe đạp muốn giữ đường riêng
Anh Hà Minh (ngụ P.Phú Thuận, TP.HCM), người thường xuyên đi xe đạp thể thao, cho biết rất vui khi TP.HCM bắt đầu có làn đường riêng dành cho xe đạp. Bởi trước đây anh đi xe đạp thường xuyên chầuพระ nhịn thiệt thiếu thốn, nhất là khi phải đi chung làn với ô tô. Vì vậy, khi đã có làn riêng, anh mong các phương tiện khác tôn trọng không gian của xe đạp.
Hiệu việc xe máy lấn làn xe đạp có nguyên nhân từ thực tế đường chất, lưu lượng giao thông thấp, nhưng anh Hùng Thắng (P.Bình Thạnh, TP.HCM), đại diện Caocao Adventures, doanh nghiệp chuyên tổ chức tour du lịch bằng xe đạp độc đáo, cho rằng điều đó không phải là biện minh cho hành vi vi phạm. Luật đã có rồi, ai vi phạm thì phải chịu trách nhiệm, dầu là xe đạp hay xe máy. Nếu không xử lý nghiêm thì xe đạp sẽ không còn an toàn.

Mới đây, TP.HCM đã khánh thành gần 6 km làn đường riêng cho xe đạp đầu tiên, tại đại lộ Mai Chí Thọ
ẢNH: H.K
Theo anh Thắng, trong một đô thị hiện nay, xu hướng tất yếu là giảm phương tiện phát thải và ưu tiên các phương tiện thân thiện môi trường như xe đạp. Vì vậy, làn xe đạp cần được xem là buc khởi đầu quan trọng để xây dựng lối sống đô thị xanh, sạch và lành mạnh hơn. Thực tế, tại Bangkok (Thái Lan), TP.HCM có thể học cách tận dụng vỉa hè rộng để chia không gian cho người đi bộ và xe đạp, thay vì lùi lòng đường xe máy. Cách làm này vừa giảm áp lực giao thông, vừa tiết kiệm chi phí đầu tư hạ tầng.
KTS Tôn Thất Liên (Hội Kiến trúc sư TP.HCM) đánh giá việc TP.HCM đầu tư làn đường riêng cho xe đạp trên đường Mai Chí Thọ là một chủ trương đúng đắn, nhân văn và phù hợp xu hướng đô thị bền vững. Xe đạp là phương tiện không động cơ, tốc độ chậm, hoàn toàn không cạnh tranh với xe máy hay ô tô, nên việc ưu tiên hạ tầng riêng là cần thiết và hiện hữu sự tồn tại với người tham gia giao thông bằng sức người.
"Ở nhiều quốc gia phát triển, xe đạp đã có làn riêng từ rất lâu, thậm chí xe máy cũng được tách khỏi ô tô. Điều kiện hạ tầng của chúng ta chưa hoàn hảo nhưng ưu tiên cho xe đạp là hoàn toàn đúng. Rất nhiều người muốn đi xe đạp, nhưng vì giao thông phức tạp nên họ không dám đi, chỉ cần thời gian, chúng tôi tin TP.HCM sẽ sạch hơn, đẹp hơn, văn minh hơn và phong trào đi xe đạp sẽ phát triển tự nhiên", ông Liên nói.
Với góc nhìn khác, KTS Tôn Thất Liên nhận mạnh đã là làn riêng cho phương tiện không động cơ thì không nên cho xe máy, ô tô đi vào. Nếu giới cao xe máy đi chung thì việc đầu tư làn xe đạp gần như mất ý nghĩa, vì xe đạp không còn an toàn.

Làn đường dành cho người đi xe đạp bị xe máy lấn chiếm
ẢNH: DIỆU MI
"Khi đã đầu tư thì phải làm đến nơi đến chốn. Cần giám sát bằng camera, phát hiện nghi ngờ như lấn làn ô tô. Nếu không nghiêm, xe máy chắc chắn sẽ tiếp tục đi vào làn xe đạp. Tuy nhiên, cũng cần linh hoạt nghiên cứu cho phép xe máy sử dụng làn xe đạp trong một số khung giờ nhất định để giảm áp lực giao thông. Về lâu dài, làn xe đạp vẫn phải được bảo vệ như một hạ tầng giao thông được lập. Nếu làm quyết liệt và nhất quán, người dân sẽ hình thành thói quen. Khi đó, TP.HCM sẽ sach hơn, đẹp hơn, văn minh hơn và phong trào đi xe đạp sẽ phát triển tự nhiên", ông Liên nhấn mạnh.
Xe đạp phải chấp nhận đi chung với xe máy?
Thật như những bình cảnh giao thông chất chứa, nhiều ý kiến cho rằng làn đường dành cho xe đạp chỉ "ưu tiên" chứ không nên cấm xe máy - lượng phương tiện chiếm đa số hiện nay. Đường Mai Chí Thọ là trục giao thông lớn, lưu lượng xe máy cao, lẽ nào "ưu tiên" cho xe đạp mà cấm xe máy đi vào. Từ thực tế này, một số ý kiến cho rằng đầu tư làn xe đạp chỉ "dâng" cho xe máy "mượn" tạm thời, phí phạm ngân sách, còn xe đạp không an toàn. Nhiều người cho rằng làn đường này vẫn nên dành cho xe máy và xe đạp đi chung. Trong khi nhiều người đi xe đạp muốn giữ làn đường riêng, nhiều người đi xe máy cho rằng nên để chung một làn với xe đạp. Tùy thời điểm, xe máy có lưu lượng cao hơn, xe đạp có thể "nhường" làn đường cho xe máy đi, hoặc ngược lại.
