Thời tiết khắp cả nước đang hết sức dị thường khi mùa hè ở miền Bắc lại xuất hiện mưa lũ kéo dài. Ngược lại, trong mùa mưa ở Nam bộ có nắng nóng gay gắt, thậm chí đến gần giữa tháng 5, gió tây nam - tín hiệu của mùa mưa vẫn chưa xuất hiện.
Nam bộ nóng hầm hốp, miền Bắc mưa lũ
Những trăng mật tháng 5 khi nhiều người dân TP.HCM thì pháo, nghỉ rõ ràng giai đoạn cao điểm nắng nóng đã kết thúc. Tuy nhiên, trong những ngày cuối tuần vừa qua, mặt đất nóng lại xuất hiện, gay gắt chừng kém gì đỉnh điểm trước đây. Tại TP.HCM những ngày này, mỗi sáng nắng dao dài, trên điện thoại hiện thị mức cao điểm lên khoảng 30 độ C, còn nhiệt độ cảm nhận lên đến 32 - 34 độ C. Giữa trưa, cập nhật từ các cơ quan chuyên môn cho biết nóng gay gắt với mức cao điểm lên đến 37 độ C, kèm theo cảnh báo nhiệt độ thực tế cao hơn khoảng 2 - 4 độ C. Nghĩa là người dân TP.HCM nói riêng và Nam bộ nói chung đang chịu đựng cái nóng lên tới 40 độ C. Với cái nóng gay gắt như vậy, nhiều người chọn cách hạn chế ra đường & dự báo sức khỏe. Đường phố, thành thông, nhiều giá báo về sức khỏe. Đường phố phủ vải, thỉnh thoảng chang chang nắng. Thường thì một vài gợm mây giống xuất hiện nhưng mùa văn không diễn ra như mong đợi. Đêm 8 - 9 giờ, nhiệt độ duy trì mức 29 - 30 độ C. Trong khi thời điểm này hàng năm, TP.HCM và hầu hết Nam bộ đã vào mùa mưa.
TP.HCM đang hàng chục chịu độ nóng gay gắt
Ảnh: Ngược Dương
Trái ngược với nóng kéo dài ở phía nam, miền Bắc lại hàng chục mưa lũ không ngừng dù đã vào mùa nóng. Sau độ nóng đỉnh điểm đầu tháng 4 mà nhiều nơi lên mức 40 độ C, thêm chí còn lên đến 41 - 42 độ C, nhiều người vô cùng lo lắng khi nghĩ giải đoạn nóng đỉnh điểm tiếp theo. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của các đợt khí lưu lượng lớn ở phía Bắc tràn xuống xung quanh vị trí với áp thấp nóng ở phía Tây đã gây mưa lũ kéo dài trong khoảng một tháng qua ở các tỉnh thành miền Bắc và khu vực Bắc miền Trung. Kết hợp với đó là gió giông, mưa, có hại đến bờ cảng gây ra rất nhiều thiệt hại cho người dân, đồng thời kéo dài nguy cơ lũ quét, sạt lở, sạt lở đất... Dự báo trong những ngày tới, mưa giông, các bão tố vẫn tiếp tục xuất hiện ở khu vực miền Bắc và Bắc miền Trung. Ngày 12 - 13.5, độ nóng có khả năng nâng quay lại ở miền Bắc và cả miền Trung.
Theo Th.S Lê Thị Xuân Lan, chuyên gia khí tượng thầy văn, tình trạng mưa giông chuyển mùa ở phía Bắc như vậy là bình thường. Điểm bất thường chính là giai đoạn này kéo dài quá lâu, từ cuối tháng 4 đến nay văn chưa kết thúc. Thêm chí, được báo số còn thêm một vài điểm lãnh khác. Mà khi nào lãnh xuống thì sẽ tranh chấp giữa các khí sơ tạo thành mưa giông, kèm theo lốc, sét, mưa đá. Còn khi không khí lưu suy yếu thì nóng quay trở lại. Sau giai đoạn này, khả năng miền Bắc và miền Trung sẽ chuẩn bị một mùa hè nóng gay gắt do khí hậu chuyển sang pha nóng El Nino. Điều biệt là các tỉnh miền Trung, cao điểm mùa nóng là tháng 6 - 8, nhiệt độ lên đến nhiều nơi lên đến 40 - 41 độ C, có thể đạt và vượt các giá trị kỷ lục. "Còn lưu ý, càng nóng nhiều thì kèm theo đó là nguy cơ giông lốc, sét, mưa đá càng dày. Trong khi đó, ở Nam bộ và Tây Nguyên thông thường nhiều năm thời điểm này đã vào mùa mưa nhưng nay cần tín hiệu của mùa mưa. Từ những biến đổi thời tiết bất thường này có thể thấy mối liên hệ giữa El Nino và tình trạng biến đổi khí hậu đang gia tăng. Và El Nino có xu hướng ngày càng bất thường hơn do tình trạng biến đổi khí hậu", bà Lan giải thích.
"Siêu El Nino" chắc chắn
Chuyên gia Lê Thị Xuân Lan thông tin thêm Các quân lý địa dụng và khí quyển quốc gia Mỹ (NOAA) vừa đưa ra bản tin cập nhật về xu hướng khí hậu tháng 5. Theo đó, khả năng cao là El Nino sẽ xuất hiện vào cuối tháng 5 - đầu tháng 6; sẽ mạnh dần lên trong những tháng cuối năm 2026 đầu năm 2027 và là một vụ El Nino có cường độ mạnh. Nếu báo cáo này chính xác, mùa bão năm nay sẽ sớm mơn và dồn dập hơn và kéo dài suốt mùa thu, khả năng mạnh mẽ, thêm chí là siêu bão.
Trên thực tế có sự trùng hợp giữa một El Nino mạnh và mùa mưa muộn ở Nam bộ. Và điều này đang diễn ra khi Nam bộ văn chưa có gió tây nam, yếu tín hiệu quyết định số xuất hiện của mùa mưa. Hiện tại, có một vùng xoáy đang hình thành trên vịnh Bengal (Đảo Dương Đông), dự báo không ngày 14 - 15.5 sẽ mạnh thành bão. Cùng lúc đó, ở phía đông Philippines có một vùng xoáy có khả năng mạnh thêm. Hai yếu tố này sẽ tạo điều kiện cho gió tây nam phát triển qua vịnh Thái Lan rồi vào khu vực Nam bộ.
Góc nhìn VNSignal
Tình trạng thời tiết bất thường do El Niño mạnh có thể tác động đáng kể đến hoạt động kinh tế và thị trường chứng khoán Việt Nam. Việc mưa lũ kéo dài ở miền Bắc và nắng nóng gay gắt ở miền Nam có thể gây thiệt hại nghiêm trọng đối với nông nghiệp, gây khó khăn cho việc sản xuất và phân phối hàng hóa. Điều này có thể dẫn đến sự biến động trong chỉ số VN-Index, đặc biệt là các cổ phiếu liên quan đến ngành nông nghiệp như VCF, DGC, và các công ty sản xuất nông phẩm như BIDV Agribank.
Bên cạnh đó, nhiệt độ cao ở Nam Bộ cũng có thể tác động tiêu cực đến ngành du lịch, giảm lượng khách du lịch và doanh thu cho các doanh nghiệp trong lĩnh vực này. Điều này có thể làm giảm chỉ số VN-Index và ảnh hưởng đến các cổ phiếu liên quan đến ngành du lịch như VASCO, HASTC, và các công ty vận tải như VTT.