Từ 0h01 ngày 24/2 (giờ Mỹ), hàng hóa các nước nhập khẩu vào Mỹ chịu thuế tạm thời 10%, theo sắc lệnh ông Trump ký hôm 20/2.
Vài giờ trước khi thuế mới có hiệu lực, Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) gửi thông báo đến các nhà nhập khẩu, rằng mức ban đầu sẽ được thu là 10%, "áp dụng với tất cả quốc gia trong 150 ngày, trừ các trường hợp được miễn trừ cụ thể".
Trên NBC News, một quan chức Nhà Trắng cho biết mức thuế khởi điểm là 10%, theo đúng sắc lệnh Tổng thống Mỹ Donald Trump ký ngày 20/2. Tuy nhiên, chính quyền sẽ nâng lên 15% sau khi ông Trump ký thêm sắc lệnh mới. Quan chức này không cung cấp thời điểm chính phủ Mỹ điều chỉnh thuế trên.
Cùng thời điểm khi thuế bổ sung 10% có hiệu lực, CBP cũng dừng thu các loại thuế liên quan đến Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA). Trong đó có thuế đối ứng áp dụng với hầu hết đối tác thương mại và thuế riêng với một số nước như Canada, Mexico, Trung Quốc và Brazil... Tức là, hàng hóa từ các nước sang Mỹ không còn chịu ngưỡng thuế cũ, mà chuyển sang mức 10%.
Container tại cảng Los Angeles tại California (Mỹ) tháng 10/2024. Ảnh: Reuters
Việc đưa ra thuế bổ sung 10% lên các quốc gia của Tổng thống Trump là động thái đáp trả phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ, khi cơ quan này bác bỏ các chính sách thuế nhập khẩu dựa trên IEEPA. Tòa án khẳng định ông Trump đã vượt thẩm quyền khi làm điều này.
Hồi tháng 4/2025, ông Trump viện dẫn IEEPA để áp thuế đối ứng với hầu hết đối tác thương mại, nhằm giảm thâm hụt. Trước đó, ông cũng dùng IEEPA để áp thuế riêng với Trung Quốc, Canada và Mexico nhằm ngăn chặn việc buôn bán ma túy vào Mỹ.
Lần này, mức thuế 10% được Tổng thống Mỹ dẫn theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Đạo luật này cho phép tổng thống áp mức thuế tối đa 15% trong 150 ngày để giải quyết "thâm hụt cán cân thanh toán lớn và nghiêm trọng" của Mỹ. Sau đó, việc gia hạn thuế phải được Quốc hội phê chuẩn.
Khác với nhiều đạo luật khác mà tổng thống có thể viện dẫn, Điều 122 không yêu cầu điều tra trước. Việc này giúp ông Trump có thể ngay lập tức áp thuế mới lên hàng nhập khẩu.
Nhà Trắng cho biết mức thuế 10% là bổ sung, tức cộng thêm vào các loại thuế, phí, khoản thu đang áp dụng với tất cả hàng nhập vào Mỹ. Tuy nhiên, để bảo vệ nền kinh tế lớn nhất thế giới, sắc lệnh này miễn trừ với một số nhóm hàng gồm: khoáng sản quan trọng, kim loại tiền tệ, vàng thỏi, năng lượng, tài nguyên không thể sản xuất đủ tại Mỹ. Một số nông sản (thịt bò, cà chua, cam), dược phẩm, đồ điện tử, xe và thiết bị hàng không vũ trụ cũng trong diện không chịu áp thêm thuế.
Ngoài ra, hàng hóa thuộc diện đang chịu thuế nhập khẩu theo các điều luật khác ngoài IEEPA, như sắt thép, nhôm, ôtô cùng một số kim loại, cũng được loại trừ.
Cuối tuần trước, một quan chức Nhà Trắng nói với CNBC rằng, thuế 10% mới thực chất thay thế các mức áp theo IEEPA. Điều này đồng nghĩa thuế nhập khẩu với một số nước có thể thấp hơn. Ví dụ, Trung Quốc năm ngoái bị áp thuế tổng cộng 20% theo IEEPA, bên cạnh mức 25% từ nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump. Như vậy, việc thay bằng thuế 10% mới sẽ kéo tổng thuế nhập khẩu áp lên nhiều hàng hóa Trung Quốc từ 45% xuống 35%.
Hà Thu (theo Reuters, NBC News)