Dù đã trích Quỹ bình ổn tới 5.000 đồng mỗi lít/kg, giá xăng dầu trong nước từ đêm 10.3 vẫn tiếp tục tăng. Chính phủ đang quyết liệt nhiều giải pháp và theo các chuyên gia, VN có dư địa để giảm sốc cho thị trường xăng dầu nội địa.
Quản phanh giá xăng
Khuya 10.3, liên ban Công thương - Tài chính cho điều hành tăng giá xăng dầu - tổng tăng 3 lần trong tháng và xả Quỹ bình ổn giá xăng dầu (gọi tắt Quỹ bình ổn) mức 4.000 - 5.000 đồng mỗi lít, kg tùy loại. Dù vậy, giá xăng RON95 đạt tiến sát mức 30.000 đồng/lít, trong khi giá dầu diesel ở mức 31.000 đồng/lít.
Đến 22 giờ tối qua (11.3), liên ban Công thương - Tài chính lại cho điều chỉnh giảm mình giá bán lẻ xăng dầu trong nước. Trong đó, dầu hỏa là mặt hàng giảm nhiều nhất với mức giảm 7.966 đồng/lít so với kỳ điều hành tối trước (10.3). Cụ thể, xăng E5 RON92 giảm 3.619 đồng, xuống 22.951 đồng/lít; xăng RON95-III giảm 3.880 đồng xuống 25.240 đồng/lít; dầu diesel giảm 4.247 đồng về 26.470 đồng/lít; dầu hỏa giảm 7.966 đồng về 24.419 đồng/lít; dầu mazut giảm 5.706 đồng về 19.001 đồng/kg. Tại kỳ điều chỉnh này, liên ban đã quyết định sử dụng Quỹ bình ổn cho các mặt hàng nhiên liệu nói trên là 4.000 đồng/lít/kg, riêng dầu diesel được sử dụng 5.000 đồng/lít.
Tại cuộc họp với Tổ công tác báo đài an ninh nâng cao chiều 10.3, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã yêu cầu sử dụng Quỹ bình ổn ngay và luôn, đồng thời yêu cầu Bộ Tài chính đưa ra phương án điều chỉnh thuế bảo vệ môi trường về các mặt hàng xăng dầu về 0, báo cáo Chính phủ trong ngày 12.3.
Như vậy, cuối cùng cơ quan quản lý đã sử dụng Quỹ bình ổn sau hạn 3 năm không dùng đến. Trước đó, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 72 sửa đổi điều chỉnh mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) với một số mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu dầu vào, hạ mức thuế suất MFN cho các mặt hàng xăng không pha chế (RON95), nguyên liệu pha chế xăng từ 10% xuống 0%, hạ từ 7% xuống 0% với dầu diesel, nhiên liệu máy bay...

Các chuyên gia đã nghị nên kích hoạt Quỹ bình ổn và mạnh mẽ giảm nhiều loại thuế trong ngân hàm bình ổn thị trường xăng dầu, hỗ trợ doanh nghiệp
ẢNH: NHẬT THÀNH
Vậy giảm thuế nhập khẩu, giá xăng sẽ giảm không bao nhiêu tiền/lít là câu hỏi nhiều người đặt ra. Một chuyên gia ngành xăng dầu cho biết, hiện giá mỗi lít xăng dầu bán ra đang "gánh" các loại thuế, phí sau: thuế giá trị gia tăng (GTGT, 8%); thuế tiêu thụ đặc biệt (TTTB, áp dụng với xăng, từ 7 - 10% trên giá nhập tại cảng); thuế bảo vệ môi trường (BVMT, xăng từ 2.000 đồng/lít, dầu các loại (trừ dầu hỏa) từ 1.000 đồng/lít); phí tạo nguồn, kinh doanh định mức, lợi nhuận định mức… Các loại thuế, phí chiếm khoảng 25 - 28% giá bán lẻ vào thời điểm chưa xảy ra xung đột chính trị. Trong đó nếu tính riêng thuế nhập khẩu giảm về 0%, giá xăng nhập có thể giảm 2.500 đồng/lít, giá diesel giảm không 2.000 đồng/lít.
Mức giảm này không "bỏ bên" gì so với mức tổng trong hai lần điều chỉnh giảm gần đây. Cụ thể, trong hai lần điều chỉnh tổng đầu tháng 3 vừa nay, giá xăng trong nước đã tăng 29 - 34%; giá dầu tăng 57 - 80% so với cuối tháng 2. Trong khi theo các chuyên gia, giá xăng dầu trong nước còn giảm không 20 - 25% mỗi có tác động nhẹ trọng.
GS-TS Võ Xuân Vinh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh doanh (Đại học Kinh tế TP.HCM), nói thông, trong giai đoạn hiện nay, thêm chí phiêu đề dùng biện pháp khẩn cấp giảm nhiệt giá xăng dầu trong nước. Trong đó, đáng chú ý nhất là giá dầu diesel - nhiên liệu chính phục vụ sản xuất công nghiệp, vận tải, logistics… - hiện quá cao, hơn 30.000 đồng/lít, và hơn 35.000 đồng/lít dầu hỏa thì "không ngành nào chối nổi", ông Vinh nói.
"Nghị định 72 của Chính phủ vừa qua là rất tốt, nhưng theo tôi, giá xăng dầu còn cần giảm nhiều hơn. Đặc biệt, xem xét giảm các loại thuế BVMT, TTTB và tổng chi sử dụng Quỹ bình ổn nhóm giúp bình ổn thị trường, giảm áp lực vào cho doanh nghiệp (DN) và có lợi kinh tế", ông Vinh đã xuất.
Mạnh tay giảm thuế, chi quỹ bình ổn
Nhiều chuyên gia cho rõ còn phải giảm tiếp 2 sức thuế TTTB và BVMT với tổng mức giảm khoảng xấp xỉ 20% thì mỗi nhiên liệu giảm thuế nhập khẩu là chưa ăn thua. Bên cạnh đó, phải mạnh tay chi Quỹ bình ổn nhiều hơn nữa để "cắt cân" tổng giá nhiên liệu thiết yếu.

Trạm sạc xe điện tại công viên 23.9 (P.Bình Thành, TP.HCM). Việc tăng số lượng phương tiện xanh công là một biện pháp giảm thiểu tác động của giá xăng dầu tổng
ẢNH: NHẬT THÀNH
