Ghi nhận tại những vùng trồng vải của miền Bắc như xã Phú Hòa, P.Chù (tỉnh Bắc Ninh) hay xã Thanh Hà (TP.Hải Phòng), nhiều nông dân xác nhận bị mất mùa, sản lượng giảm đáng kể so với năm 2025.
Ông Ngô Văn Liên, Giám đốc HTX nông nghiệp Thanh Hải (tổ dân phố Cầu Diễn, P.Chù, tỉnh Bắc Ninh), cho biết nếu mùa vụ năm 2025 năng suất toàn hợp tác xã đạt khoảng 400 tấn thì năm nay chỉ mong được 30 - 40%. Hiện nay, với thiếu chấu đầu đài và đang trong thời kỳ rưng sinh lý, chưa thể chuẩn bị năng suất.
Vải chín sớm ở Thanh Hà có giá bán buôn tại vườn lên tới 120.000 đồng/kg
ẢNH: QUANG MINH
Không chỉ HTX nông nghiệp Thanh Hải, hàng trăm nông dân, hợp tác xã ở đây còn "thất vọng với thiếu Lục Ngạn" sản lượng chỉ đạt 10 - 20% so với năm 2025, cả có vườn còn mất trống.
"Nguyên nhân khiến với mất mùa chủ yếu do thời tiết, tháng 11 - 12.2025 vừa qua có rất ít rét đắm, rét dài trong khi thời gian này cây vải cần lạnh để rụa, bắt đầu hoa. Mùa đông khiến cây vải bị hoa, bắt lúc sớm", ông Liên nói.
Chị Nguyễn Thị Hương, chủ vườn tại thôn Lại Xá (xa Thanh Hà, TP.Hải Phòng), cũng xác nhận tỷ lệ đầu hoa của trà vải chín sớm chỉ đạt 60 - 70%, còn vải thiều chỉ đạt 20%.
Đến thời điểm này, chị Hương đã báo sản lượng không 3 tấn, chỉ bằng một nửa so với năm ngoài. Dù báo khoảng 3 tuần trước, chị Hương bắt đầu thu hoạch, bán với ưu đãng, ưu tiên là những giống chín sớm trong vườn của gia đình.
Chia sẻ với Thanh Niên, bà Vũ Thị Hảo, Phó chủ tịch UBND xã Thanh Hà, cho biết ngoài mùa đông khiến bất thường sau Tết Nguyên đán, mùa xuân cũng ít múa, trái nóng nên cây vải bắt nhanh, không có hoa. Nhiều vườn đã chán bỏ diện tích quá lớn, không xót xuôi.
Theo bà Hảo, toàn xã Thanh Hà sau sắp nhập có 938 ha trồng vải, trong đó tỷ lệ ra hoa với chín sớm chỉ đạt 50 - 60%, với thiều mùa chỉ đạt khoảng 30 - 40%. Hiện nay, với chín sớm đang cho thu hoạch, được thương lái thu mua với giá rất cao. Ông Nguyễn Văn Ba, chủ vườn ở xóm 5, thôn Lại Xá 1 năm trong số ít những hạt may mắn trùng mùa với chín sớm.
Ông Ba xác nhận, thương lái đang "săn hàng" và sẵn sàng sàng trợ giá rất cao. Trong ngày 17.4, với bán tại vườn được thương lái mua buôn 120.000 đồng/kg, giá cao chưa tính tổng cộng. Hiện nay, giá vải chín sớm vườn ổn định ở mức 80.000 đồng/kg, với chín đầu thương lái giữ thu hoạch, chuyển khoán đúng các đường giao hàng sớm.
"Chưa khi nào chúng tôi bán với chín sớm số lượng như năm nay, giá giá ổn định. Nếu những năm trước, với đầu mùa bán buôn cao làm vào ngày rộm, mừng 1 tháng cùng chỉ khoảng 100.000 đồng/kg, sau đó giảm nhanh về 60.000 - 70.000 đồng khi sản lượng nhiều lên.
Còn năm nay, đầu vụ giá 100.000 - 120.000 đồng và liên tục giữ giá 80.000 - 90.000 đồng trong nhiều ngày qua, dù báo tăng lợi nhuận và vào thời điểm trước ngày rộm tháng ba", ông Ba nói.
Giá cao nhưng thiết hại mất mùa?
Trong vùng trồng cung cấp nguyên liệu cho những lô hàng xuất khẩu đầu tiên của mùa vụ năm nay, ông Ngô Văn Công, phó trách HTX sản xuất và tiêu thụ sâm Phú Hòa, cho biết quá với đặt báo cầu cối bao cấp.
Nông dân nhà ông Công năm nay mất khoảng 30% so với năm 2025, trong khi vùng lân cận còn có nhiều vườn mất đến 60% sản lượng.
Ông Công thông tin, nhiều vườn không còn nội mất trống, nhưng quá nên việc chăm sóc khó khăn, trong khi giá nhiều loại vật tư như phân bón, thuốc bảo vệ thực vật năm nay đều tăng.
"Mỗi cây vải nhiều hay ít quá thì công chăm, phân bón đều như nhau. Chúng tôi dùng viên bản trẻ tập trung đúng tốt chất lượng nhất", ông Công nói.
Ông Nguyễn Biên Thủy, Phó chủ tịch UBND xã Phú Hòa, không khẳng định là phương pháp có lợi thì vẫn đánh dấu vùng thu hoạch sớm "mất hàng" mùa vụ trong toàn tỉnh, "ang áng" đến thời điểm này sản lượng chỉ đạt 40 - 50% so với năm ngoài.
"Với mất mùa nên cầu chuyền giá bán đang được quan tâm nhiều nhất và dự báo giá chắc chắn sẽ cao. Ngay trong tuần tới, lãnh đạo UBND xã Phú Hòa chuẩn bị cuộc họp với các hội tác xã, doanh nghiệp đang thu mua đầu tiên triển khai kế hoạch tiêu thụ", ông Thủy cho hay.
Trao đổi với Thanh Niên, ông Nguyễn Văn Tơn, Trưởng phòng Bảo vệ thực vật, Chi cục Bảo vệ thực vật và Trạm Trồng trọt, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Bắc Ninh, cho biết dự báo sản lượng với năm nay khoảng 95.000 tấn, chỉ bằng gần 50% so với năm 2025. Dự kiến ngày 20.5 trở đi, Bắc Ninh bắt đầu được thu hoạch vải