Ngoài việc quản lý chất lượng vàng trang sức mỹ nghệ, mới đây một dự thảo đề cập đến truy xuất nguồn gốc xuất xứ sản phẩm vàng. Những quy định này nhằm bảo vệ người tiêu dùng nhưng doanh nghiệp sản xuất kinh doanh vàng sẽ gặp không ít khó khăn trong bối cảnh nguồn nguyên liệu khan hiếm.
Loân vấn với chất lượng vàng
Bộ KH-CN vừa đưa ra dự thảo thông tư quy định quản lý chất lượng, chất lượng điếu vàng trang sức, mỏ nghiền, vàng miếng và vàng nguyên liệu trong sản xuất, nhập khẩu và lưu thông trên thị trường. Ngoài việc bổ sung thêm chất lượng điếu vàng miếng, vàng nguyên liệu, nội dung hoàn toàn mới của dự thảo này là truy xuất nguồn gốc sản phẩm vàng. Thực tế, chất lượng vàng trang sức mỏ nghiền trên thị trường khá đa dạng. Tại TP.HCM, trên các bảng điện của các tiệm vàng quanh khu vực chợ Bến Thành, chợ Tân Định, chợ Bà Chiểu… cũng công bố giá nhiều loại vàng khác nhau. Giá cả đa dạng nên chênh lệch chất lượng vàng thấp hơn một chút thì chênh lệch giá相差 lớn. Điều này cũng chính là cái bay mà người tiêu dùng rất dễ mất tiền.
Quy định chất lượng vàng miếng, trang sức
ẢNH: ĐÀO NGỌC THẠCH
Ông T.C (chủ tiệm vàng tại TP.HCM) cho biết rằng có quy định tiệm vàng thì không ai dám vi phạm. Tuy nhiên, chất lượng vàng ở mỗi tỉnh thành, khu vực sẽ khác nhau. Hơn nữa tại TP.HCM chủ yếu yêu cầu vàng 6,1 tuổi (14,64K), các tỉnh phía Bắc thường vàng 4 tuổi (hay còn gọi vàng 10K)… Bảng giá vàng công bố của các tiệm có rất nhiều loại, từ vàng 10 tuổi (vàng 24K, 9999, hay còn gọi vàng ta, 99,99%), vàng 99 (còn gọi vàng 2 số 9, vàng 23,76K), vàng 999 (vàng 99,9%, vàng 23,99K)… khiến nhiều người khó biết rõ. "Cùng là vàng nhưng chất lượng vàng 99 và 98 thì giá sẻ chênh nhau không 150.000 đồng/chỉ. Người tiêu dùng khi mua vàng nhận mà thấy giá tiệm này và tiệm kia chênh nhau thì còn xem lại là cùng chất lượng vàng hay không. Vì vậy, việc phân biệt được chất lượng vàng như thế nào thì khá khó đối với người tiêu dùng. Ngay cả người kinh doanh vàng lâu năm cũng có khi bị lừa phải mua phải sản phẩm kém chất lượng.", ông nói những khó khăn của người tiêu dùng rất khó để phân biệt được chất lượng vàng như thế nào. Ngay cả người kinh doanh vàng lâu năm cũng có khi bị lừa phải mua phải sản phẩm kém chất lượng.
ẢNH: Tuấn Anh
"Cuối năm 2025, tôi có thu mua một dây 1 lượng vàng. Sau khi thử qua bề mặt thì đúng là vàng, nhưng khi phân hòa màu thì phát hiện bên trong còn tồn tại tạp chất nhiều. Dây chuyền này được nhúng vàng, phủ trên bề mặt vàng thật nên rất khó phát hiện. Sau khi kiểm tra thì mất 2 chỉ, tiệm bị thiết bị 18 triệu đồng", ông T.C kể.
Theo chú một doanh nghiệp sản xuất vàng trang sức, do quy định doanh nghiệp thì tránh vi phạm về hàm lượng, khả năng vàng công bố, do đó đôi khi cho phép sai số lên. Do đó, để tránh vi phạm về hàm lượng, khả năng vàng trong sản xuất, thì phải tăng hàm lượng vàng lên một chút, chẳng hạn vàng 75% thì lên 75,1%. Chính vì vậy, giá sản phẩm hoặc chi phí tính cho người mua sản phẩm sẽ phải cao hơn một chút để bù lại số vàng này.
Truy xuất nguồn gốc vàng
Một thực trạng tồn tại nhiều năm qua trên thị trường vàng trang sức mỏ nghiền đó là hàng hóa không có hóa đơn đầu vào. Thời gian qua, cơ quan quản lý thị trường đã thực hiện kiểm tra và nâng cấp nhưng nhiều tiệm vàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ. Mỗi đây, Chi cục Quản lý thị trường Thanh Hóa công bố quyết định xử phạt 180 triệu đồng và tịch thu 2 dây chuyền vàng trang sức không rõ nguồn gốc, xuất xứ đối với Doanh nghiệp tân nhân kinh doanh vàng bác Đà L. Trước đó, Chi cục Quản lý thị trường TP.HCM công bố kết quả kiểm tra chuyên ngành vàng năm 2025. Có 24 doanh nghiệp kinh doanh vàng trên địa bàn vi phạm hàng hóa không rõ nguồn gốc và bị xử phạt nâng cấp. Chi cục Quản lý thị trường TP.HCM cho biết việc liên tục phát hiện các vụ kinh doanh trang sức không rõ nguồn gốc gây thiệt hại cho người tiêu dùng và số còn cần thiết phải tăng cường công tác quản lý thị trường.
"Thiếu minh bạch trong nguồn gốc hàng hóa tiệm tín nhiệm nhiều rồi rõ ràng cho người tiêu dùng và gây thiệt thu thuỷ cho ngân sách nhà nước. Cơ quan quản lý thị trường sẽ tiếp tục kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh vàng, trang sức, góp phần ổn định thị trường và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng", về điều này nhân viên nói.
Góc nhìn VNSignal
Những quy định mới về chất lượng và nguồn gốc vàng có thể tạo áp lực cho các doanh nghiệp trong ngành vàng, đặc biệt là những đơn vị chưa đáp ứng đủ tiêu chuẩn. Điều này có thể dẫn đến sự điều chỉnh trong chuỗi cung ứng và tăng chi phí sản xuất. Tuy nhiên, từ góc độ bảo vệ người tiêu dùng và ổn định thị trường, những quy định này là cần thiết. Về mặt ảnh hưởng đến chỉ số VN-Index, các cổ phiếu của các công ty sản xuất và phân phối vàng có thể chịu tác động ngắn hạn do tăng chi phí. Tuy nhiên, dài hạn, những doanh nghiệp có nguồn gốc vàng rõ ràng và chất lượng tốt sẽ chiếm ưu thế cạnh tranh và thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành.