Thực hiện hóa đơn chính chủ, doanh nghiệp 'ma' hết đường

Hóa đơn chính chủ

Các Thuế (Bộ Tài chính) đã hoàn thành nâng cấp hệ thống hóa đơn điện tử (HĐĐT) phiên bản v1.0 nhằm đáp ứng yêu cầu xác thực sinh trắc học, góp phần nâng cao an toàn và bảo mật trong sử dụng HĐĐT. Theo đó, từ ngày 15.5, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp (DN) phải thực hiện xác thực sinh trắc học trong các trường hợp đăng ký mới, thay đổi thông tin đăng ký sử dụng HĐĐT (họ và tên, số căn cước công dân, ngày sinh…). Người thực hiện còn có tài khoản VNeID mức 2 và đã cài đặt ứng dụng eTax Mobile. Nếu quá 1 ngày không thực hiện sinh trắc học thì hồ sơ đăng ký, thay đổi thông tin sử dụng HĐĐT sẽ bị chối.

Ảnh: Đào Ngọc Thạch

Trong thực tế nhiều năm qua vấn đề tại tình trạng lấy cấp thông tin cá nhân của người khác rồi thành lập DN "ma" để thực hiện mua bán hóa đơn. Để ngăn chặn hành vi này, Bộ Tài chính đã ra quyết định áp dụng xác thực sinh trắc học khi đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử. Việc này giúp hạn chế việc tạo ra các doanh nghiệp giả mạo và làm sạch dữ liệu.

Như trường hợp bà N.N.T.H (tỉnh Lâm Đồng) khi xuất cảnh cuối năm 2025 thì bà bị cơ quan chức năng tạm hoãn vì lý do công ty do bà làm đại diện pháp luật tiến thủ 308 triệu đồng. Bà H. khẳng định không thành lập DN hay ủy quyền cho ai mở công ty. Nhiều năm trước, bà mất chứng minh nhân dân, trong đó ghi địa chỉ và có thể là nguyên nhân dẫn đến việc này. Không chỉ chấn chỉnh chứng minh nhân dân, ngoài đời bà còn phải đối mặt với việc mua bán hóa đơn điện tử trái phép. Không chỉ vậy, những trường hợp như bà N.N.T.H còn phải vướng vào quá trình giải quyết mất thời gian, công sức sau đó. Trên các diễn đàn thu nhập, nhiều người chia sẻ phát hiện thông tin cá nhân của bà đã được cấp hoặc được xin tư vấn. Vì vậy, quy định về hóa đơn chính chủ đúng đắn sẽ giúp hạn chế tình trạng này.

Ông Nguyễn Đức Nghĩa, Phó giám đốc Trung tâm Tư vấn pháp luật thuộc Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM, cho rõ việc áp dụng sinh trắc học trong sử dụng HĐĐT sẽ góp phần tổng thể minh bạch trong quản lý thuế và hạn chế tình trạng doanh nghiệp "ma". "Hiện nay, bất cứ ai cũng có thể trở thành nhân, trở thành người đại diện pháp luật của một công ty. Từ một bên nào đó còn có cả các công dân bị đánh cấp hoặc mua bán trái phép, nhiều người bị trở thành "giám đốc bất đức", phải đối mặt với các quy định pháp luật về thuế và trách nhiệm liên quan đến hoạt động của DN do khoảng cách lập ra", ông Nghĩa nói về nhu cầu sử dụng sinh trắc học hiện không còn xa lạ khi nhiều lĩnh vực như ngân hàng, viễn thông đã triển khai rộng rãi. Tuy nhiên, dù chính sách phát hành hiệu quả, hệ thống kỹ thuật còn gặp vấn đề vận hành, thuận tiện trong quá trình DN đăng nhập, đăng ký hoặc thay đổi thông tin. Việc áp dụng công nghệ đời mới phải thực sự "một", tránh gây phát sinh thêm thắt nút hoặc khó khăn cho DN.

Sinh trắc học phải áp dụng từ đăng ký kinh doanh

Chuyên gia thuế Nguyễn Ngọc Tú đánh giá việc áp dụng sinh trắc học trong đăng ký và sử dụng HĐĐT là giải pháp cần thiết nhằm hạn chế tình trạng lợi dụng thông tin cá nhân thành lập DN "ma", qua đó giảm thất thu ngân sách và làm sạch dữ liệu nộp thuế. Mặc dù gần đây, thủ tục đăng ký DN ngày càng thông thường, thuận tiện, góp phần cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh. Tuy nhiên, điều này cũng phát sinh không ít biến cố khi nhiều đối tượng lợi dụng thông tin cá nhân của người khác thành lập DN phức tạp hành vi mua bán hóa đơn, gian lận thu nhập. Việc cơ quan thuế triển khai xác thực sinh trắc học với người nộp thuế mỗi khi thành lập hoặc thay đổi thông tin người đại diện pháp luật trong quá trình sử dụng HĐĐT sẽ giúp xác định đúng đắn, hạn chế tình trạng giả mạo danh tính, hạn chế việc thành lập DN "ma" sau này. Nếu điều kiện cho phép, việc áp dụng sinh trắc học nên được rõ ràng với các DN đang hoạt động nhằm hỗ trợ cơ quan quản lý xác định chính xác số lượng người nộp thuế thực tế đang hoạt động.

Ông Tú dẫn số liệu cơ quan Thuế công bố trong dự thảo về tạm hoãn cho thấy việc áp dụng xác thực sinh trắc học đúng đắn sẽ giúp hạn chế tình trạng tạo ra các doanh nghiệp giả mạo và làm sạch dữ liệu.

Góc nhìn VNSignal

Quy định về hóa đơn chính chủ sẽ góp phần làm sạch dữ liệu doanh nghiệp, hạn chế hành vi mua bán hóa đơn điện tử trái phép, từ đó nâng cao hiệu quả thu ngân sách. Điều này có thể tác động tích cực đến hoạt động của các cổ phiếu liên quan đến lĩnh vực thuế và quản lý doanh nghiệp như VNM, VND, hay BID.

Đồng thời, việc áp dụng sinh trắc học cũng tăng cường độ an toàn và bảo mật trong việc xử lý thông tin cá nhân, góp phần nâng cao lòng tin của người dân đối với hệ thống quản lý thuế điện tử, từ đó thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế số tại Việt Nam.