Nhiều thay đổi theo hướng siết chặt hoạt động của các loại phương tiện chở hàng mà UBND TP.HCM đang xem xét khiến nhiều người lo ngại tác động mạnh tới hoạt động lưu thông hàng hóa của doanh nghiệp.
Hàng hóa không biết phân phối vào giờ nào
Trong Dự thảo quyết định của UBND TP.HCM ban hành Quy định về thời gian và phạm vi hoạt động của một số loại phương tiện vận chuyển hàng hóa, hành khách, TP.HCM lập 1 vòng dai hơn chừng các phương tiện theo từng loại, từng khung giờ. Tuy nhiên, tuyến đường vòng dai bao gồm các đường: Đường Mũi, Lê Đức Anh, Lê Khải Phiểu, Nguyễn Văn Linh, đường dẫn cầu Phú Mỹ (cầu cạn), cầu Phú Mỹ, đường Võ Chí Công (P.Cát Lái), đường Đồng Văn Công, Mai Chí Thiếu, Võ Nguyên Giáp, Xã Lại Hà Nội.
TP.HCM dự kiến cấm xe tải trên 1 tấn vào nội đô từ 6 - 22 giờ
NH: TRỌN KHA
Dự kiến, khu vực bên trong đường vòng dai trên sẽ áp dụng khung giờ cấm nghiêm ngặt. Theo đó, dòng xe tải nhẹ (dưới 1 tấn) giữ nguyên quy định cấm vào nội đô trong 2 khung giờ cao điểm sáng từ 6 - 9 giờ và chiều từ 16 - 20 giờ. Đặc biệt, dòng xe tải nặng (trên 1 tấn) sẽ phải áp dụng "lệnh cấm" kéo dài xuyên suốt từ 6 - 22 giờ. Như vậy, xe tải trên 1 tấn từ trước chỉ bị cấm giờ cao điểm, nay có thể bị cấm gần gấp đôi. So với quy định hiện hành, dự thảo mỗi hạng mục kiểm soát từ 2,5 tấn xuống một tấn, tức là nghĩa là nhiều phương tiện vận chuyển hàng hóa sẽ bị siết hoạt động hơn.
Ngay khi được thông tin dự thảo, nhiều doanh nghiệp (DN) và chuyên gia đã bày tỏ thái độ vô cùng lo lắng vì nếu được thông qua, quy định này sẽ tác động rất mạnh đến hoạt động vận chuyển hàng hóa của TP.HCM.
Anh N.T, đại diện phụ trách công tác logistics hàng gạo A An, cho rõ việc duy trì dòng xe dưới 2 tấn để giao hàng cho các điểm trong nội thành là phương án tối ưu đảm bảo đóng lò kho cho các điểm bán trong ngắn hạn, đồng thời giảm thời gian chờ đợi hàng hóa linh hoạt. Giờ làm việc của các siêu thị bắt đầu từ 6 giờ, nếu xe hàng bị cấm từ 6 - 22 giờ thì việc tiếp tục hàng hóa gần như thôi vào buổi tối. Trong khi đó, một túi gạo A An nặng khoảng 5 kg, một bao gồm 8 túi, tổng trọng lượng 40 kg. Nếu sử dụng xe dưới 1 tấn thì chỉ chừng đủ vận chuyển 23 bao, quá ít cho một chuyến giao hàng nội đô vận đơn được các khách hàng thông tin chính xác về thời gian và phí cước/dài.
Với một hàng lớn như A An, nhu cầu tiêu thụ của một siêu thị hay điểm bán lớn có thể lên vài tấn mỗi ngày. Trường hợp phải sử dụng xe 1 tấn sẽ dẫn đến gần đụng cảnh nhiều xe phả chạy đi lại 3 - 4 vòng mỗi giao đơn cho một điểm, hay DN phải thuê thêm xe. Như vậy, không những số lượng phương tiện di chuyển thực tế sẽ tăng đáng kể, gây áp lực khó khăn lên hệ thống giao thông và môi trường, mà còn đẩy chi phí logistics lên cao do xe phả quay lại nhiều lần, tác động trực tiếp đến giá thành sản phẩm và hiệu quả kinh doanh của DN.
"Thay vì 1 chuyến xe 2 tấn gọn gang, giờ phải tên 2 đầu xe, 2 tài xế, gập đôi xăng dầu và gấp đôi diện tích chiếm dụng trên đường phố. Tính ra còn kết hợp. Chưa kể thực tế hiện nay hoạt động logistics của DN sản xuất ngày càng khó khăn. Xe van được xếp vào loại xe tải nên rất nhiều hệ thống siêu thị hay điểm phân phối giá A An không giao đúng hàng vì bị cấm vào giờ hành chính trên một số tuyến đường. Giờ siết thêm nữa thì DN không biết giao hàng vào giờ nào", anh N.T quan ngắt.
Ảnh hưởng đến tổng thể kinh tế
Ông Trần Anh Tùng, Trưởng ĐH Kinh tế - Tài chính TP.HCM, nhận xét: Về góc độ giao thông đô thị, việc hạn chế xe tải vào nội đô trong giờ cao điểm là có cơ sở vì xe tải chiếm diện tích một đường lớn, tác động đến di chuyển chầm chậm và ảnh hưởng đáng kể đến tình trạng tắc kẹt giao thông. Tuy nhiên, nếu xe tải trên 1 tấn bị hạn chế gấp đôi như có ngày từ 6 - 22 giờ thì sẽ bắt đầu tác động trực tiếp đến chi phí vận hành của nền kinh tế đô thị.
Theo ông Tùng, TP.HCM là trung tâm logistics và tiêu dùng lớn nhất cả nước, mỗi ngày lưu chuyển hàng chục nghìn tấn hàng hóa thực phẩm, vật liệu xây dựng thông qua mạng lưới đa điểm. Nếu thời gian vận chuyển bị bó hẹp vào ban đêm, DN sẽ phải tăng xe trung chuyển, tăng nhân sự xếp và chi phí kho bãi. Điều này làm tăng đồng thời chi phí nhiên liệu, nhân công, khấu hao phương tiện và chi phí lưu kho. Hồi lại nhất là làm tăng tổng chi phí logistics.
Đơn giản, một DN bán lẻ thực phẩm nếu trực tiếp chỉ còn 10 xe tải lớn giao hàng cho hệ thống siêu thị thì nay có thể phải dùng 20 - 25 xe như vậy để đảm bảo. Chi phí vận hành vì vậy có thể tăng thêm 15 - 20%. Với ngành thông minh đa điểm hay thực phẩm tiện sinh, thời gian giao hàng kéo dài còn làm tăng tỷ lệ hao hụt và giảm chất lượng dịch vụ. Ngoài ra, việc dẫn xe tải hoạt động vào ban đêm cũng tạo áp lực môi trường lên hệ thống đô thị, nguy cơ tai nạn và tiếng ồn khu dân cư.
"Nói cách khác, bài toán ở đây
Góc nhìn VNSignal
Việc siết chặt hoạt động của xe tải tại TP.HCM có thể gây tác động tiêu cực đến ngành vận tải và các doanh nghiệp liên quan, đặc biệt là các công ty vận chuyển và phân phối hàng hóa. Tăng chi phí vận hành và hạn chế khả năng vận chuyển hàng hóa trong ngày có thể làm giảm hiệu quả hoạt động kinh doanh và tăng giá thành cuối cùng đối với người tiêu dùng. Từ góc độ thị trường, các cổ phiếu của các công ty vận tải như Viettel Post (VNM), FPT Logistics (FPT) hoặc VinGroup Logistics (VRE) có thể chịu tác động tiêu cực do chi phí vận hành tăng lên. Tuy nhiên, trong dài hạn, việc này cũng thúc đẩy sự cải tiến và nâng cấp hệ thống logistics nhằm giảm thiểu chi phí và nâng cao hiệu quả vận hành.
Đối với chỉ số VN-Index, sự biến động của các cổ phiếu liên quan đến ngành vận tải có thể gây tác động đến chỉ số tổng thể. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng tác động này phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau, bao gồm cả tình hình kinh tế chung và chiến lược điều chỉnh của từng doanh nghiệp.