Giá xăng dầu chỉ được điều chỉnh ngay khi tăng trên 15%

Giá cơ sở tăng từ 15% trở lên, giá xăng dầu trong nước mới được điều chỉnh ngay sau đó một ngày, thay vì mức biến động 7% như trước, theo Nghị quyết mới của Chính phủ.

Chính phủ ban hành Nghị quyết 55 ngày 19/3 sửa quy định về cơ chế điều hành giá xăng dầu trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới biến động mạnh do khủng hoảng Trung Đông.

Theo đó, khi giá cơ sở tăng từ 15% trở lên so với kỳ công bố liền kề trước, việc điều hành giá sẽ được thực hiện ngay sau ngày phát sinh mức tăng này. Việc điều hành và công bố giá do Bộ Công Thương chủ trì cùng Bộ Tài chính thực hiện.

Mức biến động 15% được nới rộng hơn so với ngưỡng 7% đang được áp dụng theo Nghị quyết 36 - có hiệu lực từ hôm 6/3. Trước đó, lãnh đạo Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho biết việc sửa đổi cơ chế điều hành giá để sát hơn với diễn biến hiện tại. Thực tế, sau khi Nghị quyết 36 có hiệu lực, giá xăng dầu trong nước liên tục được điều chỉnh, có thời điểm diễn ra liên tiếp trong 5 ngày.

Bên cạnh đó, Nghị quyết cũng bổ sung cơ chế điều chỉnh khi giá thế giới giảm. Cụ thể, giá xăng dầu trong nước phải được điều chỉnh ngay sau ngày giá cơ sở giảm từ 10% trở lên.

Trường hợp giá cơ sở tăng dưới 15% hoặc giảm dưới 10%, việc điều hành giá xăng dầu vẫn theo quy định hiện hành tại Nghị định 80/2023. Theo cơ chế này, liên Bộ Công Thương - Tài chính điều hành giá định kỳ 7 ngày một lần (vào thứ 5 hàng tuần). Giá bán lẻ có thể tăng, giảm hoặc được giữ nguyên nếu cần thiết, với mức giá mới có hiệu lực từ 15h ở ngày điều hành.

Dựa vào các yếu tố cấu thành giá cơ sở và ý kiến của Bộ Tài chính gửi trước 12h ngày điều hành, Bộ Công Thương sẽ công bố giá cơ sở và giá bán lẻ xăng dầu.

Căng thẳng tại Trung Đông từ cuối tháng 2, đang khiến thị trường năng lượng toàn cầu phản ứng mạnh hơn nhiều đợt leo thang giữa Israel và Iran vào giữa năm ngoái. Trước bối cảnh đó, giá xăng dầu tại Việt Nam - quốc gia phụ thuộc một phần vào nguồn nhập khẩu - cũng được điều hành khác trước. Tần suất điều chỉnh giá dày hơn, Quỹ bình ổn được xả mạnh trở lại và nhiều công cụ chính sách được kết hợp nhằm ứng phó với biến động năng lượng toàn cầu.

Ngoài cơ chế điều chỉnh giá, tại cuộc họp về hỗ trợ bình ổn giá xăng dầu hôm nay, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhắc lại mục tiêu cao nhất là không để thiếu năng lượng, xăng dầu, đứt gãy chuỗi cung ứng, sản xuất, kinh doanh và giảm tác động tiêu cực tới điều hành kinh tế vĩ mô.

Hiện, Việt Nam đang chuẩn bị trước cho trường hợp Quỹ bình ổn giá xăng dầu bị thiếu hụt trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng toàn cầu diễn biến nhanh, có thể kéo dài. Theo đó, Thủ tướng đồng ý chủ trương ứng ngân sách nhà nước từ nguồn tăng thu năm 2025 cho Quỹ bình ổn giá xăng dầu. Khi khủng hoảng qua đi, nhà điều hành sẽ lấy nguồn của quỹ để trả lại ngân sách.

Bộ Tài chính được giao phối hợp Văn phòng Chính phủ, Bộ Công Thương hoàn thiện dự thảo, xin chủ trương của cấp có thẩm quyền. Thời gian dự kiến áp dụng đến hết 15/4. Trường hợp kéo dài, Chính phủ sẽ theo dõi, báo cáo lại cấp có thẩm quyền.

Phương Dung