Một số dự án giao thông đang gặp khó do giá vật liệu cát đắp, xăng dầu tăng vọt, khiến nhà thầu phải bù lỗ. Chưa kể khó khăn chậm giải phóng mặt bằng cũng ảnh hưởng lớn đến tiến độ.
Vật liệu tăng gấp 2 - 3 lần giá hợp đồng
Đại diện liên danh nhà thầu đang thi công dự án cải tạo, nâng cấp QL14b ở Ninh Bình cho biết, đang gặp khó khăn rất lớn với việc tập kết các loại vật liệu phức tạp về dự án. Nguyên nhân do tình trạng khan hiếm vật liệu các loại tại địa phương, hoặc hết giấy phép khai thác. Một số mặt vật liệu có giấy phép khai thác thì chất lượng không đảm bảo.
Nhà thầu thi công đoạn Km26 - QL14b gặp khó vì vật liệu tăng, khan hiếm vật liệu đặt điểm
ẢNH: PHẠM PHƯƠNG
Dù nhà thầu đang tích cực triển khai thi công các hạng mục như đặt điểm, thi công cấp phối, hầm chui…, song tiến trình đang gặp khó do thi công vật liệu đạt yêu cầu, chưa kể giá thực tế cao hơn nhiều so với đơn giá hợp đồng.
Đơn đặt điểm trong hợp đồng là 126.000 đồng/m³, nhưng giá thị trường tháng 3 đạt tổng 1,9 lần, lên mức 240.000 đồng/m³. Giá cấp phối đá đệm các loại còn tăng gần 3 lần, từ mức 190.000 - 220.000 đồng/m³ theo hợp đồng, lên tới 550.000 - 600.000 đồng/m³.
Đầu diesel cũng tăng từ 23.590 đồng/lít lên xấp xỉ 30.000 đồng/lít, nhà thầu cho biết đang phải bù lỗ hơn 40 tỷ đồng do biến động giá vật liệu so với giá hợp đồng đã ký trước đó.
Cho rõ bất cập nguồn cung cấp vật liệu tại địa phương là bất khả kháng, nằm ngoài khả năng nâng, nhà thầu này cũng đã thử xuất khẩu vật liệu đạt điểm từ các dự án khác về hỗ trợ. Đồng thời, địa phương cấp tiếp phê duyệt một số mặt vật liệu đặt điểm thoả đáng, đảm bảo ổn định về khối lượng và đơn giá phù hợp, hoặc lặp lại chữ số giá phù hợp với thực tế.
Trên thực tế, dù dự án này còn gặp vặt về chăm bàn giao mặt bằng sạch, vấn đề vòng nhiều hộ dân, cắt điện… chưa giải quyết, gây khó khăn thi công. Như vậy, nhiều vị trí mặt bằng trong tình trạng bàn giao “xôi đỗ” kéo dài, cách quảng rất khó triển khai thi công. Yêu cầu bắt lại thời tiết thay đổi thất thường, mùa nhiều khi khó bát tiên việc thi công khó khăn, khó bát tiến độ.
Gỡ nút mặt bằng, vật liệu
Tình trạng về mặt vật liệu hay mặt bằng cũng xuất hiện trong nhiều dự án khác. Theo Ban Quản lý dự án các đường cao tốc phía bộ thuộc Tổng công ty Đầu tư Phát triển Đường cao tốc Việt Nam (VEC), sau khi nghị tán, nhu cầu về vật liệu tổng thể biến động.
Dù các nhà thầu dự án mở rộng Nội Bài - Lào Cai đã chuẩn bị kỹ nguồn vật liệu, song nhiều mặt trên địa bàn Lào Cai đã hết hạn khai thác hoặc không còn đáp ứng yêu cầu về trọng lượng và chất lượng. Nếu không sớm giải quyết khó khăn về nguồn cung, việc thiếu vật liệu xây dựng, đặc biệt là cát và đá, sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ các gói thầu.
Nhiều dự án gặp khó do vấn đề mặt bằng
ẢNH: PHẠM PHƯƠNG
Chia sẻ trực tiếp, ông Nguyễn Thế Minh, Phó các trưởng Các Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng (BXD), cho biết tại nhiều dự án đầu tư công, nhiều nhà thầu phải đối mặt với giá vật liệu đổi cao. Theo ông, các địa phương công bố giá vật liệu không sát với giá thị trường, thêm chí không có nguồn cung trên thị trường nhưng vấn đề về giá. Hiện hậu quả là duyệt dự toán và chỉ số trúng giá không sát thực tế, nhà thầu càng làm càng lỗ.
Cùng theo ông Minh, điểm ngã trong đầu tư công là giải phóng mặt bằng. Việc mặt bằng giao theo kiểu “xôi đỗ”, mặt bằng không hoàn toàn sạch khiến nhiều nhà thầu mất mát. Nhà thầu không thể dừng máy móc thiết bị, phải tìm dự án khác. Khi có mặt bằng cho hành thì cũng không được liên tục, và khi mất mặt bằng thì nhà thầu không thể huỷ bỏ lại thiết bị vì để chuyển sang công trình khác…
Do đó, việc gỡ nút cho các dự án hạ tầng, đặc biệt là các dự án đầu tư công, rất cần sự quyết định của các địa phương trong việc tháo gỡ “nút thật” mặt bằng cùng với vật liệu, tạo điều kiện cho các dự án về kịp tiến độ.