Bầu cử Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 diễn ra ngày 15/3. Cả nước có 864 ứng viên đại biểu Quốc hội và 4.234 người ứng cử đại biểu HĐND tỉnh, thành phố.
Theo thống kê của VnExpress, trong số này có tổng cộng 149 doanh nhân gồm Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Phó tổng giám đốc các công ty, chi nhánh ngân hàng và lãnh đạo hiệp hội doanh nghiệp. Họ điều hành kinh doanh trong nhiều lĩnh vực, từ tài chính ngân hàng, công nghệ, bất động sản, xây dựng cho đến năng lượng, nông nghiệp, xổ số kiến thiết...
(Hàng trên, từ trái sang) Chủ tịch Vietcombank Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Viettel Tào Đức Thắng, Tổng giám đốc Vietnam Airlines Lê Hồng Hà, Chủ tịch VNG Lê Hồng Minh, Tổng giám đốc Golf Long Thành Lê Nữ Thùy Dương, Chủ tịch TNG Nguyễn Văn Thời, Tổng giám đốc BCons Dương Kim Quân. Ảnh: Phương Đông
Với ứng viên đại biểu Quốc hội, số lượng doanh nhân ứng cử tăng 5 người so với khóa trước, lên 35. Trong số này có 23 người là Đảng viên.
Xét theo nhân khẩu học, doanh nhân nam áp đảo với 23 người, gần gấp đôi nữ giới. Độ tuổi trung bình xấp xỉ 51. Ứng viên trẻ nhất là ông Nguyễn Thế Duy (32 tuổi), hiện giữ chức Phó chủ tịch HĐQT kiêm Phó tổng giám đốc Tập đoàn đầu tư và phát triển công nghiệp Becamex. Trong khi đó, người lớn nhất là ông Nguyễn Văn Thân (71 tuổi), Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam. Ông Thân là đại biểu Quốc hội hai khóa liên tiếp (XIV và XV).
Khối doanh nghiệp nhà nước hoặc nhà nước nắm quyền chi phối khóa này có 8 ứng viên, tăng một so với kỳ bầu cử trước. Ứng viên là lãnh đạo tại các doanh nghiệp niêm yết trên sàn chứng khoán cũng tăng gấp đôi, lên 6 người (gồm Vietnam Airlines, Becamex, Vietcombank, Petrolimex, Dabaco và Camimex).
Với ứng viên HĐND cấp tỉnh, trong 118 doanh nhân, hơn phân nửa là Đảng viên. Mỗi địa phương đều có từ một đến vài ứng cử viên HĐND là lãnh đạo doanh nghiệp.
Doanh nhân kỳ cựu nhất trong danh sách này là ông Nguyễn Văn Thời (68 tuổi), Chủ tịch Công ty cổ phần Đầu tư và thương mại TNG. Công ty của ông Thời hoạt động trong lĩnh vực dệt may tại Thái Nguyên với doanh thu hơn 7.000 tỷ đồng vài năm trở lại đây. Trong khi đó, người trẻ nhất mới 23 tuổi, là giám đốc một công ty giáo dục, ứng cử ở Cà Mau.
Có 4 doanh nhân đồng thời là đại biểu Quốc hội khóa XVI và ứng cử HĐND cấp tỉnh. Bà Lê Nữ Thùy Dương (sinh năm 1976), con gái Chủ tịch Tập đoàn KN Holdings Lê Văn Kiểm, là một trong số này. Bà Dương hiện giữ chức Phó chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư và kinh doanh Golf Long Thành.
Hầu hết doanh nhân ứng cử tại những đầu tàu kinh tế của đất nước. TP HCM có 11 ứng viên đại biểu Quốc hội và Hà Nội có 2 ứng viên; còn với HĐND, số lượng tại hai thành phố này lần lượt là 17 người và 11 người. Phần lớn những ứng viên tại đây đang nắm giữ vị trí trọng yếu tại các tập đoàn kinh tế nhà nước và doanh nghiệp tư nhân lớn. Trong số này có Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Viettel Tào Đức Thắng - Uỷ viên Trung ương Đảng duy nhất trong số các doanh nhân tranh cử đại biểu Quốc hội khóa XVI.
Việc ngày càng nhiều doanh nhân tham gia cơ quan dân cử, dù ở địa phương hay trung ương, được kỳ vọng góp phần đáng kể vào quá trình xây dựng chính sách và giám sát thực thi. Tiếng nói của lực lượng này tại nghị trường có thể phản ánh sát sườn mong muốn của doanh nghiệp và người dân, từ đó tác động đến việc thay đổi và sửa đổi những cơ chế, chính sách chưa phù hợp thực tiễn.
Chia sẻ với VnExpress, ông Dương Kim Quân - Tổng giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư Xây dựng Bcons - gọi sự tham gia đông đảo của các doanh nhân tại Quốc hội và HĐND là tín hiệu tích cực. Bởi, họ hoạt động trực tiếp trong nền kinh tế, thường xuyên đối diện với những vấn đề về đầu tư, sản xuất, việc làm và đời sống người lao động nên có thể đề xuất các chính sách sát thực tế, thúc đẩy môi trường đầu tư minh bạch, hiệu quả và bền vững.
Cá nhân ông Quân khi ứng cử đại biểu HĐND TP HCM cũng cam kết cải thiện những vấn đề bản thân nhiều kinh nghiệm như phát triển nhà ở xã hội, nhà ở vừa túi tiền cho người lao động; phát triển đô thị gắn với giao thông (TOD) để giảm áp lực cho khu vực trung tâm và hình thành các khu đô thị vệ tinh chất lượng.
Trong chương trình hành động, phần đông doanh nghiệp đều cam kết đóng góp kinh nghiệm chuyên môn của bản thân để thúc đẩy phát triển kinh tế cho từng địa phương và cả nước. Điển hình như khi ứng cử đại biểu Quốc hội tại Hà Nội, ông Lê Hồng Hà - Tổng giám đốc Vietnam Airlines muốn đóng góp ý kiến để nâng cao hiệu quả khai thác của các công trình chiến lược tại cửa ngõ Thủ đô, trong đó có sân bay Nội Bài, hệ thống metro, vành đai 3,5 và 4.
Tại TP HCM, Chủ tịch Vietcombank Nguyễn Thanh Tùng nói muốn đồng hành cùng thành phố trong việc tái cơ cấu kinh tế và phát triển hạ tầng chiến lược nếu trúng cử đại biểu Quốc hội. Ông khẳng định quan tâm việc hoàn thiện cơ chế đặc thù cho đầu tàu kinh tế của cả nước, khung pháp lý cho trung tâm tài chính quốc tế và phát triển thị trường vốn.
Là một trong số ít doanh nhân công nghệ và đổi mới sáng tạo ứng cử HĐND TP HCM, ông Lê Hồng Minh - Chủ tịch Tập đoàn VNG nói sẽ kiến nghị và tham vấn cho thành phố ứng dụng công nghệ để cải cách thủ tục hành chính công trực tuyến nếu trúng cử. Ông muốn nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ thông qua đào tạo, chia sẻ kinh nghiệm và kết nối với cộng đồng doanh nghiệp công nghệ. Người đứng đầu VNG khẳng định dốc sức hỗ trợ tháo gỡ rào cản về kết nối thị trường, tìm đầu ra cho sản phẩm; phát triển nhân lực trẻ và gắn đào tạo với nhu cầu xã hội.
Phương Đông - Anh Tú