Thông vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Cho vay theo dòng tiền, tài sản hình thành trong tương lai…

Giải thích cho xuất phát này, Bộ Tài chính cho biết, tỷ trọng dự định dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) chiếm duy trì ở mức 19 - 20% tổng dư nợ toàn nền kinh tế, thấp hơn nhiều so với tỷ lệ của khối DN này trong tổng số DN. Nguyên nhân phân lập do mức hợp tín dụng của DNNVV còn hạn chế, quy mô vốn nhỏ, sức khỏe chữ ký yếu, phương án kinh doanh thường biến đổi; nâng lực chứng minh tính khéo léo của dự án, phương án vay vốn còn yếu... Việc tiếp tục nguồn vốn qua Quỹ bảo lãnh tín dụng cho DNNVV và Quỹ phát triển DNNVV còn nhiều hơn chục và các quy này chưa phát huy hiệu quả quỹ về vấn đề kỹ thuật.

Thực tế, số liệu của Ngân hàng Nhà nước cho thấy, đến cuối tháng 4, dư nợ nền kinh tế đạt trên 19,4 triệu tỷ đồng, tăng hơn 18% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, tín dụng cho khu vực DNNVV chỉ đạt khoảng 3,8 triệu tỷ đồng. Con số này chiếm khoảng 20% tổng dư nợ, nhưng nếu so với vai trò đóng góp vào GDP và số lượng áp đảo của khối DNNVV trong nền kinh tế, tỷ lệ này vẫn còn thiếu sót với nhu cầu thực tế.

NH: NGỌC THĂNG

Đặc biệt, trong báo cáo tài chính của các ngân hàng, bắt đầu áp dụng danh mục tài sản thẩm định, trong khi đây là điểm yếu của các DNNVV. Hơn nữa, cuối năm 2025 dư nợ tại BIDV đạt 2,33 triệu tỷ đồng thì tổng tài sản đảm bảo chỉ đạt hơn 3,7 triệu tỷ đồng. Xét về cầu, bắt đầu tài sản văn là thành phần chính khi chiếm tới 2,6 triệu tỷ đồng, chiếm hơn 70% tổng giá trị tài sản thẩm định. Agribank cho vay 1,93 triệu tỷ đồng khi trong tổng số 3,73 triệu tỷ đồng tài sản thẩm định có 3,71 triệu tỷ đồng là bắt đầu tài sản… Dư nợ mà các ngân hàng cho vay chiếm khoảng 70% tổng giá trị tài sản thẩm định.

Đặt trong bối cảnh Nghị quyết 68 của Bộ Chính phủ xác định kinh tế tư nhân trở thành mạng lưới quan trọng nhất của nền kinh tế, cùng với quá trình tái cấu trúc nền kinh tế, chuyển đổi mô hình theo hướng chất lượng, hiệu quả và hiểu sâu rộng hơn với khu vực và thị trường, Bộ Tài chính đã nghiên cứu sửa đổi toàn diện Luật Hỗ trợ DNNVV.

Trong đó, bổ sung quy định thực hiện cơ sở thêm đánh giá phương pháp sản xuất kinh doanh, phương án mở rộng thị trường đầu ra, cho vay dựa trên dữ liệu, dòng tiền, chuỗi giá trị, xem xét các tài sản đảm bảo bao gồm cả tài sản cố định, tài sản vô hình, tài sản hình thành trong tương lai và hình thức cho vay tín chấp. Đồng thời, bổ sung quy định hỗ trợ DNNVV, đặc biệt DN công nghiệp hỗ trợ, khu vực khởi nghiệp sáng tạo vay vốn ưu đãi đầu tư máy móc, thiết bị, công nghệ mới, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và tín dụng xuất khẩu, tín dụng theo chuỗi cung ứng. Sửa đổi, bổ sung các quy định về Quỹ bảo lãnh tín dụng cho DNNVV nhằm giải tỏa khó khăn, vùng mục trong hoạt động cấp bảo lãnh tín dụng…

Khởi thông vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa hoạt động

Chuyên gia kinh tế Nguyễn Trí Hiếu nhận xét: Khối lượng DNNVV nhiều nhưng khó vay chỉ chiếm 20% trong tổng dư nợ ngân hàng là con số quá thấp. Việc cho vay dựa trên dòng tiền đang nhiều ngân hàng triển khai. Theo đó, ngân hàng cho khách vay tiền mua nguyên vật liệu sản xuất rồi bán lại cho đối tác, đối tác trả tiền cho khách hàng này vào tài khoản mẹ tại ngân hàng, ngân hàng thực hiện thu nợ.

Đơn giản hơn nữa, ông Hiếu thừa nhận, việc triển khai cho vay theo dòng tiền khó triển khai ở VN khi khách hàng vay có nhiều tài khoản ở nhiều ngân hàng khác nhau nên các nhà băng không thể kiểm soát được dòng tiền. Đó là chưa kể có tình trạng lập hồ sơ không mua bán đúng thực hiện hồ sơ vay. Điều này dẫn đến phía ngân hàng yêu cầu tài sản thẩm định cho những khoản vay.

"Nhiều năm trước đây, Ngân hàng Nhà nước đã gợi ý gọi các ngân hàng thực hiện cho vay theo dòng tiền, nhưng việc triển khai còn hạn chế khi các ngân hàng sợ xáo gà, không dám. Chính sách cho vay sandbox kéo dài nhiều hơn nhưng phương thức cho vay như theo dòng tiền, tài sản hình thành trong tương lai… Sắp tới có thay đổi khi cơ quan thuế yêu cầu hồ sơ kế hoạch, DN rõ ràng, minh bạch trong chế độ là yếu tố thúc đẩy phía ngân hàng triển khai mà không dựa hoàn toàn vào tài sản thẩm định", ông Nguyễn Trí Hiếu nói.

PGS-TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế TP.HCM, ông hài lòng việc cho DN nói chung và DNNVV nói riêng vay dựa trên dòng tiền công nghệ hiện đại đã cho phép thực hiện những sản phẩm dịch vụ này.

Ông Huân phân tích, việc cho DN nói chung và DNNVV nói riêng vay dựa trên dòng tiền công nghệ hiện đại đã cho phép thực hiện những sản phẩm dịch vụ này.

Góc nhìn VNSignal

Đề xuất của Bộ Tài chính nhằm mở rộng nguồn vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa là một bước đi quan trọng nhằm kích thích hoạt động kinh doanh của nhóm doanh nghiệp này. Việc này có thể góp phần ổn định và tăng trưởng của chỉ số VN-Index thông qua việc hỗ trợ vốn vốn cho các DN nhỏ và vừa, giúp họ mở rộng hoạt động, cải tiến sản phẩm và dịch vụ, từ đó tăng năng suất và hiệu quả cạnh tranh.

Bên cạnh đó, việc hỗ trợ tài chính này cũng có thể tạo ra nhiều cơ hội đầu tư hấp dẫn cho các nhà đầu tư cá nhân và tổ chức, từ đó thúc đẩy sự phát triển của thị trường chứng khoán. Điều này, theo đánh giá chuyên gia, sẽ góp phần tăng cường sức mạnh của VN-Index và tạo ra môi trường thuận lợi hơn cho sự phát triển bền vững của nền kinh tế Việt Nam.