Theo hãng tư vấn năng lượng Rapidan Energy, xung đột Trung Đông khiến lượng lớn dầu toàn cầu mắc kẹt tại eo biển Hormuz, đẩy thế giới vào tình trạng đứt nguồn cung kỷ lục.
Rapidan Energy cho biết căng thẳng ở Trung Đông làm đứt gãy khoảng 20% nguồn cung dầu trong gần 10 ngày qua. Nguyên nhân là do các tàu chở dầu gần như không thể đi qua eo biển Hormuz. Trước khi quay đầu giảm trong phiên giao dịch hôm nay, giá "vàng đen" đã vượt 100 USD vào ngày 9/3.
Theo hãng tư vấn năng lượng này, trước đây họ ghi nhận sự gián đoạn nguồn cung dầu lớn nhất trong cuộc Khủng hoảng Suez năm 1956 khi Anh, Pháp, Israel tấn công bán đảo Sinai của Ai Cập. Thời điểm đó, khoảng 10% nguồn cung "vàng đen" toàn cầu bị đứt gãy.
Điểm khác biệt lần này so với các cuộc khủng hoảng trước, theo các nhà phân tích tại Rapidan Energy, là thế giới gần như không còn công suất dự phòng để bù đắp. Saudi Arabia và UAE nắm phần lớn công suất dự phòng, nhưng nguồn cung của hai nước này hiện cũng gián đoạn do eo biển Hormuz bị phong tỏa.
Họ dự tính việc gián đoạn eo biển Hormuz do xung đột Trung Đông ảnh hưởng gần gấp ba lần so với lệnh cấm vận dầu mỏ Arab năm 1973, vốn làm gián đoạn khoảng 7% nguồn cung toàn cầu.
"Xung đột khiến một lượng lớn nguồn cung dầu toàn cầu bị đình trệ, làm đứt gãy phần lớn công suất dự phòng tại các quốc gia nắm giữ chủ yếu", chuyên gia tại Rapidan cho biết. Bởi vậy, hiện nay thị trường gần như không còn lớp đệm an toàn và không nhà sản xuất nào có thể nhanh chóng bù đắp sản lượng.
Mức độ đứt gãy nguồn cung dầu toàn cầu qua các cuộc khủng hoảng, theo Rapidan Energy
| Khủng hoảng | Nguồn cung bị gián đoạn (%) | Công suất dự phòng còn lại (%) | Nơi còn công suất dự phòng |
| Khủng hoảng kênh đào Suez (1956-1957) | 10 | 35 | Mỹ, một phần Vùng Vịnh |
| Lệnh cấm vận dầu Arab (1973) | 7 | 8 | Saudi Arabia/ khu vực Vùng Vịnh |
| Saudi Arabia/khu vực Vùng Vịnh | 5 | 5 | Saudi Arabia |
| Chiến tranh Vùng Vịnh (1990-1991) | 9 | 4 | Saudi Arabia |
| Xung đột Trung Đông (2026) | 20 | 0 | Không |
Vì thế, theo Rapidan Energy, thị trường dầu toàn cầu nhiều khả năng sẽ phải tự cân bằng thông qua việc làm suy giảm nhu cầu khi giá dầu tăng mạnh. Kho dự trữ dầu chiến lược của Mỹ (SPR) được đánh giá là "có hạn và không đủ để bù đắp hoàn toàn" lượng dầu đang bị mắc kẹt tại khu vực Vịnh Ba Tư.
Bộ Năng lượng Mỹ ước tính SPR hiện còn khoảng 415 triệu thùng dầu, tương đương 58% tổng công suất tối đa 714 triệu thùng. Một quan chức Nhà Trắng nói với CNBC cuối tuần trước rằng chính quyền của Tổng thống Donald Trump tin "thị trường dầu vẫn được cung ứng đầy đủ và nếu cần có thêm hành động, chúng tôi sẽ thực hiện".
Theo các chuyên gia, các nước thành viên Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) chịu áp lực phải xả kho dự trữ chiến lược, bởi đây gần như là lựa chọn cuối cùng để bổ sung nguồn cung.
Trong khi đó, các bộ trưởng tài chính Nhóm G7 đã họp để thảo luận khả năng phối hợp xả dầu từ kho dự trữ. Tuy nhiên, Bộ trưởng Tài chính Pháp Roland Lescure cho biết nhóm này vẫn chưa đưa ra quyết định.
Tú Anh (theo CNBC)