Chuyên gia dự báo xung đột tại Iran khiến dầu và vàng tăng giá, còn USD có thể mạnh lên nếu các cuộc tập kích tiếp tục kéo dài.
Sáng 28/3, Quân đội Mỹ và Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) phát động chiến dịch tập kích Iran, nhắm vào các cơ sở quốc phòng và tình báo, nhà riêng của các quan chức cấp cao và tướng lĩnh. Tehran phóng tên lửa đáp trả về phía Israel.
Iran là nhà sản xuất dầu lớn và tọa lạc đối diện với bán đảo Ả Rập qua eo biển Hormuz - nơi khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu đi qua. Do đó, xung đột có thể khiến lượng dầu đưa ra toàn cầu giảm và đẩy giá lên cao, theo chuyên gia.
Nguồn tin của Reuters cho hay một số tập đoàn dầu khí lớn và các công ty thương mại hàng đầu đã tạm ngừng vận chuyển dầu thô và nhiên liệu qua eo biển Hormuz.
Kết thúc phiên giao thứ sáu (27/3), dầu Brent đạt khoảng 73 USD một thùng, tăng 20% tính từ đầu năm. Trong khi dầu WTI giao dịch quanh 67 USD mỗi thùng. Theo William Jackson, chuyên gia kinh tế trưởng thị trường mới nổi tại Capital Economics, kể cả xung đột sớm kiểm soát, giá dầu Brent vẫn có thể lên khoảng 80 USD mỗi thùng, mức đỉnh trong cuộc đụng độ 12 ngày ở Iran hồi tháng 6/2025.
Nếu tình trạng kéo dài hơn gây ảnh hưởng đến nguồn cung có thể khiến giá vọt lên khoảng 100 USD. Khi ấy, lạm phát toàn cầu có khả năng tăng thêm 0,6-0,7 điểm phần trăm.
Ảnh đồ họa van dầu trên nền bản đồ eo biển Hormuz. Nguồn: Reuters
Ông Warren Patterson, Trưởng phân tích hàng hóa tại ngân hàng đầu tư ING (Hà Lan) cũng cho rằng các cuộc tấn công ngắn và có mục tiêu tương tự giữa năm ngoái có thể khiến giá dầu tăng lên khoảng 80 USD mỗi thùng. Nếu không có gián đoạn nguồn cung dầu, đợt tăng giá chỉ diễn ra ngắn.
Kịch bản xấu hơn là các cuộc tập kích của Mỹ và Israel có quy mô lớn hơn năm ngoái, khiến Tehran trả đũa quyết liệt. Điều này không chỉ gây nguy hiểm cho nguồn cung dầu từ Iran mà còn ảnh hưởng đến dòng chảy dầu mỏ từ Vịnh Ba Tư, đi qua eo biển Hormuz. Kịch bản đó khiến 9 triệu thùng dầu thô và 6 triệu thùng sản phẩm từ dầu vận chuyển mỗi ngày nơi đây gặp rủi ro.
Ông Warren Patterson cảnh báo thị trường dầu toàn cầu hiện không dồi dào như kỳ vọng. Gián đoạn nguồn cung từ Kazakhstan vào đầu năm khiến sản lượng thắt chặt hơn. Cùng với đó, việc một số bên ngại nhập dầu Nga cũng tạo thêm áp lực trên thị trường dầu không bị trừng phạt.
Trước tình hình này, ông cho rằng nếu eo biển Hormuz bị gián đoạn một phần, bao gồm cả việc tàu chở dầu bị tấn công hoặc bắt giữ, giá dầu Brent có thể vọt lên 100 USD ban đầu, rồi ổn định ở mức 80-90 USD mỗi thùng. Chỉ khi eo biển này hoàn toàn bị phong tỏa, giá mới lên tới 140 USD mỗi thùng nhưng khó có thể xảy ra.
Không chỉ dầu, giá vàng dự báo tiếp tục đi lên, khi các nhà đầu tư đổ xô mua vào. Đầu năm đến nay, kim loại quý này tăng 22%. Khảo sát của Kitco cho thấy Phố Wall và nhà đầu tư cá nhân đều đồng thuận rằng vàng sẽ tăng giá tuần sau.
Xung đột cũng có thể làm tăng nhu cầu với trái phiếu kho bạc Mỹ. Tuy nhiên, Bitcoin không hưởng lợi. Theo Reuters, tiền số này đã không còn được coi là nơi trú ẩn an toàn, giảm 2% hôm 28/3 và mất hơn 25% giá trị hai tháng qua.
Thị trường tiền tệ cũng sẽ không tránh khỏi biến động. Theo chuyên gia, diễn biến của USD phụ thuộc vào mức độ cuộc xung đột. Commonwealth Bank of Australia (CBA) chỉ ra rằng chỉ số USD đã giảm khoảng 1% trong đợt tấn công hồi tháng 6. Nhưng mức giảm chỉ diễn ra ngắn và đảo chiều sau 3-4 ngày.
CBA cho rằng trong bối cảnh hiện tại, mức độ sụt giảm sẽ phụ thuộc vào quy mô và thời gian kéo dài của cuộc xung đột. "Nếu nó kéo dài và làm gián đoạn nguồn cung dầu, USD sẽ tăng giá so với hầu hết các đồng tiền khác, trừ yen Nhật và franc Thụy Sĩ. Mỹ là nước xuất khẩu năng lượng ròng, nên sẽ hưởng lợi từ giá dầu và khí đốt tăng cao do nguồn cung bị gián đoạn", nhóm chuyên gia CBA, nhận định.
Được xem là nơi trú ẩn an toàn trong thời kỳ hỗn loạn, franc Thụy Sĩ dự kiến tiếp tục chịu áp lực tăng giá. Đầu năm đến nay, đồng tiền này đã tăng 3% so với USD. Trong khi, shekel của Israel có thể chứng kiến diễn biến ngược lại.
Đồng tiền này từng giảm 5% vào đầu cuộc xung đột hồi tháng 6/2025 và cũng phản ứng sau khi Israel tấn công lãnh sự quán Iran ở Damascus vào tháng 4/2024 và khi Iran phóng tên lửa vào Israel vào tháng 10 cùng năm. Tất cả sự kiện này đều diễn ra trong thời gian ngắn nên shekel cũng phục hồi nhanh.
Phiên An (theo Reuters, ING)