Nắng nóng gay gắt trở lại, Nam bắc nóng mặt
Độ mùa giữa các thành Bắc và Trung đang dần khép lại cùng với sự suy yếu của không khí lạnh. Gần như ngay lập tức, từ ngày 20 tháng 4 áp thấp nóng ở miền Tây hoạt động mạnh trở lại và rõ ràng về phía đông nam, ảnh hưởng mạnh mẽ đến khắp nước ta. Kết hợp với áp thấp nóng, ở trên cao áp cao càng nhiệt đi nữa trực qua nam Trung Bộ cũng hoạt động mạnh trở lại từ ngày 22 tháng 4 và nâng trực lên phía Bắc Việt Bắc ngang trung Trung Bộ. Các hình thái này kết hợp gây ra đợt nắng nóng mẹ trên diện rộng khắp cả nước trong tuần này; tại Tây Bắc và khu vực từ Thanh Hóa đến Huế có khả năng xảy ra nắng nóng gay gắt.

Đợt nắng nóng gay gắt mẹ xuất hiện đầu tuần này
Ảnh: Phạm Hữu
Chuyên gia khí tượng thủy văn Lê Thị Xuân Lan dự báo đợt nắng nóng mẹ có thể kéo dài không một tuần, sau đó lại có một đợt lạnh mẹ. Dù không kéo dài như đợt nóng vào tháng 4 nhưng thông thường, giai đoạn cuối tháng 4 thường xuất hiện mức nhiệt cao nhất lịch sử. Do vậy khả năng trong tuần này có nhiều ngày nắng nóng rất gay gắt. Sau đó là một đợt lạnh xuống phía đông nam gây mưa, gió, lốc và mưa đá ở các tỉnh miền núi phía Bắc và Bắc Trung Bộ.
"Vào tháng 4, sau khi các khu vực này trải qua nắng nóng 40 - 42 độ C thì không khí lạnh kéo dài tạo ra sự chênh lệch nhiệt độ; gây mưa, gió, lốc và mưa đá ở các địa phương. Trong những ngày cuối tháng 4 đầu tháng 5 cũng tương tự. Khi đợt lạnh tới thì các hiện tượng thời tiết các đơn vị công cộng cũng có khả năng xuất hiện trở lại. Vì vậy người dân và chính quyền địa phương còn hết sức chú ý phòng tránh. Đặc biệt, đợt nghỉ lễ sắp tới thời điểm khắc phục, người dân còn chú ý theo dõi các bản tin cập nhật các diễn biến môi trường một cách chính xác hơn", chuyên gia Lê Thị Xuân Lan khuyến cáo.
Khu vực phía nam những ngày này đang diễn giải đoạn cuối của mùa khô nên thời tiết phù hợp với việc chuẩn bị khống chế mưa, nắng nóng kéo dài gần suốt tháng khi có cảm giác bức bí rất khó chịu. Cũng như miền Bắc, vào giai đoạn cuối tháng 4 đầu tháng 5, xen kẽ giữa những đợt nắng nóng là những ngày mưa gió chuyển mùa kèm theo các hiện tượng thời tiết các đơn vị như gió, sét, lốc xoáy, mưa đá. Theo Đại khí tượng Nam Bộ, ngoài đợt nắng cuối tháng 4 sẽ còn thêm 1 - 2 đợt nắng khác trong tháng 5. Mùa mưa ở Nam Bộ sẽ bắt đầu sớm hơn so với trung bình nhiều năm nhưng phân hóa giữa các khu vực. Có thể, khu vực bán đảo Cà Mau, ven biển phía đông và khu vực phía Bắc Đồng Nai có khả năng bắt đầu sớm hơn, có thể bắt đầu vào cuối tháng 4. Các nơi khác sẽ bắt đầu trong khoảng 10 ngày đầu tháng 5. Còn tại khu vực biên giới tây nam của tỉnh An Giang và Đồng Tháp, mùa mưa bắt đầu giữa tháng 5. Riêng tỉnh Lâm Đồng vào mùa mưa từ cuối tháng 4, sớm hơn khoảng 10 - 15 ngày so với toàn khu vực. Dự báo số ngày mưa chuẩn bị trong tháng 5 từ 14 - 20 ngày và lòng mưa xuất hiện trung bình nhiều năm.
Cảnh báo El Nino mạnh, khô hạn kéo dài
Mỗi đây, Bộ NN-MT có công văn gửi Trung ban Chánh phủ Thủ tướng Quốc gia cảnh báo về khả năng xuất hiện El Nino mạnh. Tuy nhiên, có khả năng cao El Nino sẽ hình thành từ tháng 6 - 8.2026 với xác suất từ 80 - 90% và có 20 - 25% nguy cơ đạt mức rất mạnh vào các tháng cuối năm, kéo dài sang năm 2027.

Mưa gió và mưa đá xuất hiện liên tục nhiều ngày qua ở các thành miền Bắc và miền Trung, gây nhiều thiệt hại
Ảnh: CTV
Tại VN, từ đầu năm 2026 tới 12 tỉnh vùng nắng nóng đã xuất hiện rất sớm so với trung bình nhiều năm. Dù hiện tại đang ở trạng thái trung bình nhưng lòng mưa thực tế trên cạn có nhiều nơi từ đầu năm giảm từ 10 - 40% so với trung bình nhiều năm, khi dòng chảy và mức nước tại nhiều hồ nhỏ nhất trong chuỗi quan trắc. Dự báo khi El Nino xuất hiện, trong giai đoạn từ cuối năm 2026 đầu năm 2027, lòng mưa có khả năng giảm mạnh từ 25 - 50%. Điển hình, hệ thống sông đê có nguy cơ thiếu hụt 10 - 25% dòng chảy ngay trong khoảng tháng 5 - 7.2026, tiềm ẩn rủi ro lớn về vấn đề cấp nước cho hạ tầng và an ninh nông nghiệp. Tình trạng này kéo dài nguy cơ rất cao xuất hiện hạn hán và xâm nhập mặn nghiêm trọng tại khu vực nam Trung Bộ, cao nguyên Trung Bộ và ĐBSCL trong mùa khô 2026 - 2027 gây ảnh hưởng lớn đến hoạt động sản xuất nông nghiệp. Đáng lưu ý, tổng lòng mưa giảm nhưng vẫn có thể xuất hiện các đợt mưa lớn ở các tỉnh, các đơn vị trong thời gian ngắn gây lũ lụt, sạt lở đất, ngập úng.
