Việt Nam làm gì để tăng trưởng hai chữ số giai đoạn tới?

Để đạt mục tiêu tăng trưởng hai chữ số, Việt Nam sẽ tập trung hoàn thiện thể chế, đổi mới mô hình tăng trưởng, phát triển khoa học - công nghệ.

Sáng 7/2, hơn 1,9 triệu đại biểu tham dự Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Ông Nguyễn Thanh Nghị, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương, trình bày chuyên đề đánh giá 5 năm thực hiện chiến lược phát triển kinh tế - xã hội và kế hoạch cho nhiệm kỳ tới.

Nghị quyết Đại hội đề ra mục tiêu đến 2030, Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến 2045 thành nước phát triển, thu nhập cao. Để đạt điều này, nhà điều hành phấn đấu tốc độ tăng trưởng kinh tế (GDP) ở mức từ 10% trở lên.

Theo ông Nguyễn Thanh Nghị, đây là chỉ tiêu "rất cao, thách thức", bởi trong 40 năm Đổi mới, Việt Nam chưa có giai đoạn nào đạt được tốc độ tăng trưởng này. Tuy nhiên, mục tiêu phản ánh quyết tâm để Việt Nam tránh nguy cơ tụt hậu, rơi vào bẫy thu nhập trung bình, tạo động lực cất cánh, phát triển.

Để đạt mục tiêu, Đại hội XIV đưa ra 12 định hướng, 6 nhiệm vụ trọng tâm và 3 đột phá chiến lược. Ông Nghị khái quát thành 6 nhóm nhiệm vụ lớn.

Thứ nhất, Việt Nam tiếp tục đổi mới, xây dựng đồng bộ thể chế phát triển nhanh, bền vững. Một trọng tâm là hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển kinh tế thị trường, xác lập mô hình tăng trưởng mới, cơ cấu lại nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hóa, lấy khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số làm động lực chính.

Nhà điều hành sẽ có cơ chế, chính sách đột phá, vượt trội để phát triển các mô hình kinh tế mới và các dự án trọng điểm, quy mô lớn. Đồng thời, cải cách thủ tục hành chính, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm và tăng kiểm tra, giám sát.

Thứ hai, xác lập mô hình tăng trưởng mới nhằm tăng năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Các ngành kinh tế số, kinh tế dữ liệu, kinh tế xanh, tuần hoàn là trọng tâm phát triển. Việt Nam sẽ hình thành các cực tăng trưởng, vùng kinh tế trọng điểm, đô thị, đặc khu kinh tế và các mô hình phát triển tầm khu vực, toàn cầu.

Toàn bộ nền kinh tế được cơ cấu lại, đồng thời hiện đại hóa tài chính - ngân hàng, phát triển công nghiệp nền tảng, công nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp hiện đại và dịch vụ giá trị gia tăng. Đồng thời, Việt Nam thúc đẩy đô thị hóa, kinh tế biển, liên kết vùng. Các khu vực kinh tế được xác định rõ vai trò, trong đó kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế.

Thứ ba, triển khai đột phá khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Nhà điều hành sẽ tháo gỡ rào cản, tạo các cơ chế quản lý, đầu tư và tự chủ cho các đơn vị sự nghiệp khoa học, công nghệ. Các doanh nghiệp được khuyến khích phát triển và ứng dụng khoa học, công nghệ cao.

Việt Nam sẽ phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp, tạo môi trường thuận lợi thu hút tư nhân và nguồn lực chất lượng cao tham gia phát triển công nghệ, hợp tác công tư. Công nghệ lõi, công nghệ chiến lược được ưu tiên phát triển, đi cùng với xây dựng xã hội số, kinh tế số, bảo vệ tài sản trí tuệ.

Thứ tư, hoàn thiện pháp luật về tài nguyên - môi trường, phát triển thị trường các-bon, năng lượng, sử dụng hiệu quả tài nguyên. Việt Nam hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050, chủ động phòng, chống thiên tai, phục hồi hệ sinh thái.

Thứ năm, phát triển văn hóa, nguồn nhân lực, bảo đảm công bằng xã hội. Nhà điều hành hướng tới xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm bản sắc dân tộc, phát triển giáo dục theo chuẩn quốc tế, đào tạo nhân lực chất lượng cao, thu hút và trọng dụng nhân tài. Hệ thống an sinh xã hội, y tế, tạo việc làm bảo đảm "không để ai bị bỏ lại phía sau".

Thứ sáu, gắn quốc phòng, an ninh và đối ngoại với phát triển kinh tế - xã hội. Việt Nam định hướng giữ vững độc lập, chủ quyền, đồng thời nâng cao vị thế quốc tế, xây dựng môi trường hòa bình, ổn định cho phát triển.

Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương cho biết Đại hội XIV xác định 3 đột phá then chốt, gồm: hoàn thiện thể chế, khoa học - công nghệ và phát triển khu vực tư nhân; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đổi mới công tác cán bộ; đồng bộ kết cấu hạ tầng, nhất là hạ tầng giao thông, số, xanh và năng lượng.

"Với tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm 'lựa chọn đúng - triển khai nhanh - làm đến nơi đến chốn - đo lường bằng kết quả', Việt Nam huy động sức mạnh toàn dân để thực hiện thành công hai mục tiêu chiến lược 100 năm", ông Nghị nói.

Giai đoạn 2021-2025, GDP bình quân tăng 6,3% mỗi năm giúp Việt Nam giữ vị trí trong nhóm các nền kinh tế có mức tăng trưởng cao nhất khu vực và thế giới. Mức này cũng cao hơn nhiều so với bình quân 5,91% giai đoạn 2011-2015 và 6,2% của 2016-2020.

Kinh tế tăng trưởng cao và liên tục giúp quy mô GDP và thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam tăng nhanh. Trong đó, quy mô GDP tăng từ 346,6 tỷ USD (2020) lên trên 514 tỷ USD (2025), xếp thứ 32 thế giới và thứ 4 ASEAN. GDP bình quân đầu người đạt khoảng 5.000 USD và GNI bình quân ước 4.700 USD, đưa Việt Nam vào nhóm thu nhập trung bình cao.

Phương Dung