Mỗi năm ngành nông nghiệp xuất khẩu hơn 70 tỉ USD nhưng dư nợ tín dụng đầu tư vào ngành này hiện nay chưa bằng một nửa so với tăng trưởng vốn vào bất động sản.
Đó là chia sẻ các chuyên gia, đại diện các doanh nghiệp tại hội thảo: Đường lối tổng thể kinh tế 2 con số và triển vọng ngành nông nghiệp 2026, do Báo Nông thôn ngày nay/Dân Việt tổ chức ngày 31.3, tại Hà Nội.
Ông Nguyễn Quốc Hưng cho rõ, đầu tư vào nông nghiệp chiếm tỷ lệ thấp trong khi đây là ngành có thể xuất khẩu
ẢNH: VĂN CHƯƠNG
Nông dân, doanh nghiệp khó tiếp cận vốn
Chia sẻ tại hội thảo, ông Nguyễn Quốc Hưng, Phó giám đốc Kiểm soát Tổng cục Thống kê Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, dẫn chứng rằng: nếu đi vào siêu thị, trung tâm thương mại lớn hiện nay, nông sản bày bán khá đầy đủ. Vậy, tại sao không đầu tư vào nông nghiệp dù đây là ngành xuất khẩu các sản phẩm nông sản?
Theo ông Hưng, nút thất bại lớn nhất là nông dân và doanh nghiệp thiếu tài sản đảm bảo, rất khó tiếp cận các nguồn vốn bị quy định chặt chẽ về tài sản thế chấp thông. Điều này dẫn đến, dù tín dụng nông nghiệp hiện chỉ chiếm 11%, chưa bằng một nửa so với tín dụng vào bất động sản (không 25%).
Đặt mục tiêu tổng thể kinh tế 2 con số thì nguồn lực tài chính là yếu tố quyết định, trong đó ưu tiên tín dụng nông nghiệp cho các lĩnh vực chấn biến sâu và tiêu chuẩn xanh.
"Trung tâm vốn còn thiếu thông rộng vào khâu chấn biến nông sản", ông Hưng nói về kiến nghị, các chính sách ưu đãi cho nông nghiệp còn phải cẩn thận và thực chất hơn, thay vì tập trung phát triển bất động sản để tái định tài nguyên ngân hàng.
Chuyên gia kinh tế - TS Võ Trí Thành dẫn thông tin tổng tiêu thụ nông sản và thực phẩm (chấn biến, hàng hóa) của thị trường năm khoảng 30.000 tỷ USD. Trong khi đó, Việt Nam là nước có lợi thế về nông nghiệp nhưng xuất khẩu mỗi năm chỉ hơn 70 tỷ USD. Ngành nông nghiệp còn phải nâng cao sức cạnh tranh, bồi dưỡng đa dạng hóa cung cầu.
TS Võ Trí Thành cũng gợi ý, ngành nông nghiệp đầu tư nâng cao tiêu chuẩn chất lượng vào dòng trật tự Halal của "những người có tiền", là tiềm năng lên đối với nông sản Việt Nam.
Đầu tư, đa công nghệ vào nông nghiệp
TS Đỗ Ngọc Đức, Viện trưởng Viện Công nghệ Tài chính (Đại học Đà Nẵng), chia sẻ về vấn đề làm thế nào giúp nông dân nâng cao trình độ sử dụng công nghệ, tiếp cận với nguồn tài chính, quản lý rõ ràng và sử dụng văn hóa hiệu quả, tăng suất lao động, thu nhập.
Hiện nay, tín dụng trực tuyến của các ngân hàng kỹ thuật số phát triển rất nhanh nhưng vấn đề khó khăn, rào cản lớn nhất là tư nhân nông dân, chưa thấu hiểu vào giới pháp công nghệ tài chính. Tâm lý của người này khiến nông dân khó tiếp cận các nguồn vốn vay linh hoạt và tiện lợi.
TS Đỗ Ngọc Đức cho rõ, phải coi đầu tư nâng cao năng tổng công nghệ cho khu vực nông thôn và nông dân là mục tiêu trung tâm giúp tối ưu việc tiếp cận vốn tài, đồng thời giải quyết bài toán xuất khẩu nông sản. Hiện nay, để đưa một nông sản ra thị trường, các doanh nghiệp, cơ quan chức năng phải mất 5 - 8 năm do chúng ta chưa sử dụng công nghệ minh bạch quy trình sản xuất, chưa tạo niềm tin cho đối tác. Nhưng nếu đầu tư hạ tầng công nghệ, chúng ta có thể giải quyết điểm nghẽn này, rút ngắn thời gian đưa nông sản ra thị trường.
"Chúng tôi kiến nghị Hội Nông dân Việt Nam tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp đưa giải pháp công nghệ ứng dụng vào nông nghiệp, nông thôn. Chúng tôi sáng sạng phải hợp triễn khai các chương trình hỗ trợ kỹ thuật, đặc biệt là tài chính, nhóm hỗ trợ và trang bị cho người nông dân nhưng cần thiết hơn nữa để hội nhập", ông Đức nói.
TS Cấn Văn Lục, Chuyên gia Kinh tế Trung tâm BIDV, thành viên Hội Đồng Tư vấn chính sách tài chính tiên tiến quốc gia, cho rõ để đóng góp vào mục tiêu tổng thể 2 con số thì khu vực nông nghiệp có năng suất lao động thấp nhất phải tăng lên khoảng 4,5 - 5%, thay vì 3,5 - 4% hiện nay.
Không chỉ sử dụng công nghệ tiên tiến, ngành nông nghiệp còn coi khoa học căn bản là gốc rễ để tạo ra sức bền dài hạn.
"Từ hàng ngàn năm nay, kinh nghiệm canh tác của ông cha ta đều kết qua câu tục ngôn là 'nhất nước, nhì phân, tam can, tứ giống'. Nhưng trong bối cảnh toàn cầu hóa và kỹ nguyên số hiện nay, nên nông nghiệp Việt Nam buộc phải bổ sung thêm yếu tố mang tính sinh học mà chính là kiến tạo tương lai, đó chính là công nghệ", ông Lục nói.