Thực phẩm bẩn 'ăn mòn' sức mua

Hàng quán bình dân chịu áp lực kép

Hàng loạt vụ việc liên quan thực phẩm giả, thực phẩm bẩn của hàng quán bình dân gây cho người tiêu dùng rất lo lắng.

Gần nhất, Công an TP.HCM điều tra và đình chỉ dòng sản xuất, tiêu thụ thịt bò giả quy mô lớn do Nguyễn Văn Thái (38 tuổi) chủ đầu. Theo điều tra, nhóm này sử dụng thịt heo nái ngâm hóa chất sodium metabisulfite để khuất mùi, đổi màu, sau đó pha thêm huyết heo nhóm tạo màu giống thịt bò trực khi đưa ra thị trường. Mỗi ngày, dòng này bán ra khoảng 140 kg "thịt bò" làm từ thịt heo cùng khoảng 120 kg thịt bò đúng chất bảo quản được lâu hơn.

Ngoài ra, Báo Thanh Niên cũng có loạt bài điều tra phanh phui một số lò gist mà sức khỏe không đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, cán bộ y tế "nhơ" đóng hỗ trợ kiểm dịch...

Thực trạng này khiến nhiều người mi lần đi chở hay ăn quân đầu dè đặt hạn trước. Chị Minh Anh (ngõ P.Gò Vấp, TP.HCM) chia sẻ gia đình chị thường xuyên ăn online vì tiện lợi nhưng gần đây há hận chở đáng kể vì số hàng quán sử dụng nguyên liệu độc hại và không đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm.

Ảnh: Lê Nam

Đây cũng là tâm trạng của anh Hoàng Nam, 35 tuổi, nhân viên văn phòng tại P.Sài Gòn (TP.HCM). Gia đình anh Nam giảm hạn suất ăn ngoài vì lo ngại nguyên liệu lấy đâu, những thực phẩm bẩn vẫn còn cung cấp cho những nơi mình ăn hàng ngày hay không", anh Nam chia sẻ.

Tâm lý e đẽ của khách hàng đang tác động trực tiếp đến sức mua của ngành hàng ăn uống, đặc biệt là hàng quán bình dân.

Trao đổi với PV Thanh Niên chiều 14.5, ông Nguyễn Thái Bình, chuyên gia ngành dịch vụ ẩm thực (F&B), sáng lập Mapdy.vn và Học viện Concepts (VCS), nhận xét thực phẩm bẩn hiện nay chủ yếu yêu cầu lên lợi nhuận vào phân khúc bình dân vì đây là phân khúc chịu áp lực chi phí cao nhất.

Theo báo cáo thị trường F&B Việt Nam năm 2025, hiện có khoảng 329.500 cơ sở dịch vụ ẩm thực, với quy mô toàn ngành đạt khoảng 726.500 tỷ đồng, tăng 10,4% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng. Tuy nhiên, các chuỗi F&B lớn chiếm khoảng 8,3% doanh thu toàn ngành, trong khi nhóm của hàng hóa và hình kinh doanh nhỏ như lẻ chiếm tới 91,7%.

Với các quán ăn giá rẻ, chi phí nguyên liệu chiếm khoảng 40 - 45% giá vốn. Trong bối cảnh sức mua suy giảm, người dân thích chật chội chi tiêu và giá bán thời gian quá, nhiều hàng quán gần như không thể tiếp tục tồn tại.

"Khi không thể tăng doanh thu thì hạ buộc phải tìm cách tiết kiệm chi phí. Điều này là lúc nguồn nguyên liệu giá rẻ, kém chất lượng có nguy cơ lên lợi và vào thị trường", ông Nguyễn Thái Bình diễn đạt và nói thêm áp lực hiện nay không chỉ sức mua giảm mà còn giá nguyên liệu tăng cao.

Một chuyên quán ăn tại TP.HCM thừa nhận bao gồm việc tìm nguyên liệu rẻ khó hiện nay. Mỗi tháng, các chi nhánh của quán này tiêu thụ khoảng 1,5 tấn xưởng bò để nếu canh bò Hàn Quốc nhưng nhiều thời điểm điểm phải chạy nhiều nơi văn không gom đống hàng. Bưởi xưởng bò đông nhập khẩu ngày càng khan hiếm, giá tăng mạnh. Có lúc giá xưởng bò tăng gấp đôi so với trước nhưng vấn văn khó mua.

Một chuyên quán mì văn thân tại TP.HCM cũng chia sẻ giá xưởng heo lóc dùng để hầm nước gần đây cũng tăng. Vì vậy, các quán hiện ưu tiên dùng xưởng đông vì chất lượng ổn định và ít mùi hơn so với một số loại xưởng tươi trên thị trường. Bên cạnh đó, áp lực với các hình kinh doanh ăn uống còn có tâm lý lo nguồn thực phẩm của người tiêu dùng sau hàng loạt vụ việc. "Khách ngại nguồn gốc nguyên liệu của nhà hàng. Có người còn hỏi bò nhập đâu, xưởng nướng gì. Điều này là tác động kép mà các chuyên quán, hình kinh doanh ăn uống đang phải gánh chịu", người này nói.

Xây dựng bộ tiêu chuẩn riêng cho quán nhậu lẻ

Ông Nguyễn Thanh Tuấn, chủ thống Hiểu bánh mì Tuấn Bảy Kao có thâm niên 50 năm tại P.Thủ Đức (TP.HCM), nhận mình làm hàng ăn phải có cái tâm thì mỗi lần đều được uy tín với khách hàng. Hiểu của ông duy trì được tâm lý khách hàng thân thiết như quyền quan này. "Mỗi lần xảy ra nguy hiểm, khách lại tìm đến những chỗ lâu năm, uy tín. Có đặt doanh số bán bánh mì, xôi chả của Tuấn Bảy Kao tăng khoảng 10 - 20% vì khách cảm thấy yên tâm hơn", ông Tuấn nói. Tuy nhiên, điều này cũng không đồng nghĩa áp lực ngày càng lớn. Chủ còn sợ chút về khâu nguyên liệu hay bảo quản là ảnh hưởng hàng ngày.

Theo ông Nguyễn Thái Bình, trong bối cảnh nhiều hàng quán nhậu lẻ không đủ nguồn lực thì cần xây dựng bộ tiêu chuẩn an toàn thực phẩm riêng cho họ.

Góc nhìn VNSignal

Sự gia tăng các vụ việc liên quan đến thực phẩm bẩn không chỉ gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe người tiêu dùng mà còn gây suy giảm đáng kể sức mua trong ngành dịch vụ ăn uống, đặc biệt là các quán ăn bình dân. Điều này có thể dẫn đến việc các doanh nghiệp nhỏ trong ngành này phải đóng cửa hoặc phải tăng giá để bù đắp chi phí nguyên liệu cao, làm giảm lợi nhuận và khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Từ góc độ thị trường, việc này có thể tác động đến chỉ số VN-Index thông qua việc giảm tiêu dùng cuối cùng và làm giảm doanh thu của các công ty chứng khoán liên quan đến ngành thực phẩm và dịch vụ ăn uống. Các nhà đầu tư nên chú ý đến những rủi ro tiềm ẩn này và cân nhắc kỹ lưỡng trước khi đưa ra quyết định đầu tư.