Gần đây, trên mạng xã hội lan truyền thông tin mới khoản tiền chuyển vào tài khoản cá nhân đều phải nộp thuế thu nhập cá nhân, gây hoang mang dầu dòng. Trao đổi với Thanh Niên, nhiều chuyên gia thuế, kế toán khẳng định, thông tin này không chính xác.

Chuyển cho vợ và tái cấp cũng không bị tính thuế

Theo ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas, về quy định, không phải khoản tiền nào chuyển vào tài khoản cá nhân cũng bị tính thuế. Lý do, có nhiều khoản tiền không phải là thu nhập, hoặc là thu nhập được miễn thuế, hoặc đã được khấu trừ thuế trước khi chi trả.

ẢNH: NGỌC THẮNG

Đồng tiền đổ vào tài khoản cá nhân có nhiều khoản khác nhau, có thể chia thành 4 khoản.

Thứ nhất là khoản tiền thu nhập từ tiền lương, tiền công hoặc có tính chất tiền lương, tiền công từ tổ chức, cá nhân chi trả. Khoản tiền này đã được phía tổ chức chi trả thực hiện khấu trừ thuế theo bảng lương và khấu trừ 10% trước khi trả thu nhập.

Tuy nhiên, cần lưu ý, có một số khoản thu nhập khác như thu nhập từ làm việc tự do…, được doanh nghiệp hoặc cá nhân chi trả, nhưng chưa được khấu trừ và kê khai thuế. Điều này có thể xảy ra khi công ty sử dụng ngoài sổ sách, không thực hiện khấu trừ thuế trước khi chi trả thu nhập, dẫn đến việc không nộp khoản thuế theo quy định…

Thứ hai là các khoản thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh có nghĩa là cung cấp hàng hóa, dịch vụ trên thực tế nhưng không đăng ký kinh doanh. "Trong tình huống này số có dòng tiền thu từ hoạt động bán hàng, cung cấp dịch vụ, và cũng có dòng tiền chi ra để mua hàng hóa, dịch vụ. Nếu hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh chưa nộp thuế hoặc chưa thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định, thì cần thực hiện nộp thuế bổ sung ngay khi có thể. Việc chậm trễ trong thực hiện nghĩa vụ thuế có thể dẫn đến bị truy thu, tính lại chênh lệch", ông Tuấn nhận mạnh.

Thứ ba là dòng tiền gián tiếp tạo ra thu nhập cho người nộp thuế. Trong trường hợp này, dòng tiền là phương tiện giúp kiếm tiền. Ví dụ như có nhiều cá nhân kinh doanh cung cấp dịch vụ nhân chuyển khoẻ, sau đó thu tiền phí theo thỏa thuận. Lúc này, nghĩa vụ thuế sẽ được tính trên phần phí (hoặc hoa hồng) mà cá nhân đã được hưởng.

Thứ tư là dòng tiền cá nhân, không liên quan đến hoạt động kinh doanh của người nộp thuế, ví dụ cho mượn giửa các cá nhân, chuyển cho vợ con…. Các khoản tiền này đương nhiên không tính thuế vì cá nhân có chuyển khoản số tiền với trăm triệu đồng hoặc vài tỷ đồng.

Nên tách bạch tài khoản cá nhân và kinh doanh

Lương Thị Thanh Huyền, Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và Tư vấn thuế Trọng Tín, ủy viên thường trực Hội Tư vấn thuế Việt Nam, phân tích, theo quy định của pháp luật thuế thu nhập cá nhân, có 4 nhóm thu nhập có thể phát sinh nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân.

ẢNH: ĐΑΝ THANH

''Đó là thu nhập có nguồn gốc từ kinh doanh như mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ và các khoản khác có liên quan; thu nhập có nguồn gốc từ tiền lương, tiền công trên cơ sở quan hệ lao động hoặc dân sự không có yếu tố kinh doanh; thu nhập có tính từ việc chuyển nhượng tài sản như bất động sản, chứng khoán, phần vốn góp; thu nhập khác như đầu tư vốn, bản quyền, nhượng quyền thương mại, thương hiệu.

Theo ông Đỗ, cá nhân chủ yếu cần quan tâm đến nghĩa vụ thuế với dòng tiền phát sinh từ kinh doanh, tiền lương, tiền công. Với các dòng tiền khác, tổ chức, cá nhân chi trả đã khấu trừ, nộp thay hoặc không phát sinh nghĩa vụ thuế như tiền vay, mượn, cho, biếu, tặng, thanh toán…

Nếu người nộp thuế là hộ kinh doanh, ông Lê Văn Tuấn khuyên, nên tách riêng tài khoản cá nhân và tài khoản kinh doanh nhằm tách bạch dòng tiền.

''Cơ quan thuế có thể không đủ nguồn lực để kiểm soát toàn bộ dòng tiền của cá nhân, nhưng nếu tách riêng sẽ giảm rủi ro bị kiểm tra, truy thu đến mức tối đa. Còn nếu để cả dòng tiền kinh doanh lẫn tài khoản cá nhân chung sẽ rất khó khăn khi quyết toán thuế, kiểm tra thuế, cũng như khi giải trình với cơ quan thuế'', ông Tuấn nhấn mạnh.