Sẽ xuất hiện 'siêu' El Nino?

Giai đoạn La Nina đang đi đến hồi kết và chuẩn bị bước sang giai đoạn El Nino vào khoảng tháng 7 năm nay, dự báo sẽ kéo dài ít nhất đến cuối năm 2026.

La Nina kết thúc, El Nino sắp xuất hiện

Một báo cáo cập nhật của Cơ quan Khí quyển và Đại dương quốc Mỹ (NOAA) cho biết từ tháng 3 - 5.2026 dự liệu lòng mặn khu vực xích đạo cho thấy hình ảnh La Nina kéo dài nhưng tín hiệu toàn cầu đang dần rõ ràng cho thấy nhiệt độ bề mặt biển cao hơn mức bình quân. Báo, không tháng 6 - 8 năm nay, El Nino sẽ xuất hiện với xác suất là 62% và kéo dài ít nhất đến cuối năm 2026. Một số hình ảnh báo cho rõ ràng El Nino sắp xuất hiện có khả năng rất mạnh và thêm chí còn thể trở thành "siêu El Nino" vào mùa thu năm nay. Một siêu El Nino xuất hiện khi nhiệt độ bề mặt biển một biến cao hơn mức bình quân dài hạn ít nhất 2 độ C.

ẢNH: NGƯỢC ĐƯỜNG

Theo Tổ chức Khí tượng thủy văn thế giới (WMO), các hiện tượng khí hậu thiên nhiên quy mô lớn như El Nino và La Nina đang diễn ra với quy mô ngày càng rõ ràng hơn. Nguyên nhân do tác động của biến đổi khí hậu làm nhiệt độ bề mặt toàn cầu gia tăng trong dài hạn, làm trầm trọng thêm các hiện tượng thời tiết và khí hậu cực đoan như tác động đột biến thời tiết và khí hậu gây thiệt hại kinh tế và cung cấp thông tin hữu ích trong việc lập kế hoạch yêu cầu cho các lĩnh vực liên quan đến khí hậu như nông nghiệp, y tế, nông nghiệp và quản lý nguồn nước. Các dữ liệu về El Nino và La Nina giúp chúng ta tránh được thảm họa và cung cấp thông tin hữu ích trong việc lập kế hoạch yêu cầu cho các lĩnh vực liên quan đến khí hậu như nông nghiệp, y tế, nông nghiệp và quản lý nguồn nước. Tuy nhiên, các dữ liệu dài hạn về giai đoạn này vẫn chưa thực sự chắc chắn và cần theo dõi thêm. Hiện tượng El Nino gần nhất xuất hiện từ tháng 5.2023 kéo dài đến tháng 3.2024 được coi là một trong những mức có công dụng mạnh nhất từng ghi nhận. Đáng chú ý, trong cả năm 2023 và 2024 đều là hai năm có nhiệt độ bề mặt bình quân toàn cầu đặt cao nhất lịch sử.

Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia (NCHMF) nhận định: Trạng thái La Nina đang suy yếu và sắp kết thúc. Không tháng 4 sẽ chuyển sang trạng thái trung tính, kéo dài đến tháng 6 và nhiều khả năng giai đoạn từ tháng 7 - 9 sẽ bước vào pha nóng El Nino.

Thời tiết VN chịu tác động ra sao?

Khí hậu toàn cầu sẽ chuyển từ pha lạnh sang nóng sẽ tác động nhiều điểm thời tiết VN trong thời gian tới. NCHMF dự báo, trong giai đoạn từ tháng 4 - 6, nhiệt độ trung bình của khu vực Bắc Bộ cùng với Thanh Hóa, Nghệ An có thể cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5 - 1 độ C; các khu vực còn lại tổng cộng tăng trung bình nhiều năm. Từ tháng 4, miền Đông Nam Bộ nâng nóng gia tăng về công dụng cùng nhiệt độ cao hơn nhiều năm. Trong khi đó, từ tháng 4, nóng bắt đầu xuất hiện ở khu vực Tây Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Hưng Yên. Bước sang tháng 5, nóng suy giảm và thời tiết bắt đầu chuyển sang mùa mưa. Trong khi đó, từ tháng 4, nóng bắt đầu xuất hiện ở khu vực Tây Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Hưng Yên. Bước sang tháng 5, nóng sẽ mở rộng dần ra toàn khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ, sau đó tiếp tục gia tăng công dụng trong những tháng tiếp theo.

ẢNH: CÔNG HẢN

Từ tháng 7 - 9, nhiệt độ trung bình trên phạm vi toàn quốc phục biến cao hơn từ 0,5 - 1 độ C so với trung bình nhiều năm, có nơi cao hơn 1 độ C. Trong giai đoạn này, tại khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ nóng có xu hướng rõ ràng và gia tăng về công dụng; nóng xuất hiện nhiều và gây hại hơn cùng kỳ năm 2025 và trung bình nhiều năm. Tổng lượng mưa trên cả nước phục biến cao hơn từ 5 - 10% so với trung bình nhiều năm, riêng khu vực Bắc Bộ và các tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh lại thấp hơn 5 - 10%.

Giải thích thêm về xu thay thời tiết sắp tới, Th.S Lê Thế Xuân Lan, chuyên gia khí tượng thủy văn quốc gia, nói: Ở thời điểm này, hiện tượng ENSO đang quay về trạng thái trung tính. Kéo dài 3 hay 4 tháng còn có nhiều ý kiến khác nhau, nên số xuất hiện của El Nino vào tháng 7 hay 8 hoặc tháng 9 cũng chưa chắc chắn. Tuy nhiên, các mô hình dự báo uy tín thế giới đưa thông tin nhất năm nay sẽ xuất hiện El Nino và giai đoạn này cũng càng không quá mạnh. Sau khi El Nino xuất hiện thì mọi thứ có thể ảnh hưởng tiếp theo công dụng và giai đoạn nào đặt điểm.

Với Nam Bộ, thời tiết từ mùa khô chuyển sang mùa mưa trong giai đoạn ENSO trung tính nên khía cạnh cuối tháng 4 sẽ bắt đầu chuyển mùa, giữa tháng 5 thì bắt đầu. Trong những tháng đầu mùa mưa, khí hậu trong giai đoạn trung tính nên lượng mưa xếp xắp với trung bình nhiều năm và thêm chí một số nơi có thể cao hơn. Mùa mưa thường bắt đầu sớm ở khu vực bán đảo Cà Mau sau đó mở rộng khắp Nam Bộ. Cùng giống Nam Bộ, khu vực Tây Nguyên mùa mưa cũng xuất hiện tương đồng và kéo dài trong những tháng tiếp theo.