Ông Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM, phân tích hiện nay nhà giá rẻ chủ yếu bao gồm hai loại nhà là NƠXH và nhà thương mại (NỘTM) giá phù hợp. Trong đó, NƠXH là loại nhà có giá rẻ nhất, thường thấp hơn 15 - 20% so với giá NỘTM cùng loại do được miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; giảm 50% thuế GTGT, thuế thu nhập doanh nghiệp, được ưu lãi suất, được nhà nước đầu tư xây dựng với số vốn và lợi nhuận của dự án không quá 10%.
Tuy nhiên, nguồn cung NƠXH hiện nay đang rất thiếu. Kết quả phát triển NƠXH giai đoạn 2021 - 2025 rất kém tân, có nearly hoàn thành xây dựng 196 dự án với 170.129 căn, đạt 17% mục tiêu phát triển ít nhất 1 triệu căn NƠXH giai đoạn 2021 - 2030 và chỉ đạt 37,4% mục tiêu phát triển NƠXH giai đoạn 2021 - 2025.
Rất nhiều người dân nộp hồ sơ mua nhà ở xã hội 324 Lý Thụy Kít (TP.HCM) nhưng rất khó
ẢNH: ĐÌNH SƠN
"Chủ sau khi có chế độ của Tổng Bí thư Tô Lâm, Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và sự vào cuộc của các hệ thống chính trị thì công tác phát triển NƠXH mỗi dịp đều tiếp tục phát triển", ông Châu nói và dẫn chứng năm 2025 có nearly hoàn thành 102.633 căn chiếm 60,7% tổng số NƠXH đã hoàn thành của cả giai đoạn 2021 - 2025 và lấy kế đến nay thì có 737 dự án đã hoàn thành hoặc đang triển khai với quy mô 701.247 căn, đạt 70,1% so với mục tiêu phát triển ít nhất 1 triệu căn NƠXH trong giai đoạn 2021 - 2030. Với đại diện này, nguồn cung NƠXH chắc chắn sẽ tăng đáng kể trong 5 năm tới. Nếu phân đoạn tỷ lệ thì có thể hoàn thành mục tiêu phát triển ít nhất 1 triệu căn NƠXH vào năm 2028 như đề định của Thủ tướng Chính phủ. "Nhưng dù đạt kết quả này thì vấn đề chưa đáp ứng nhu cầu nhà ở giá rẻ cho hàng triệu dân tại các đô thị vẫn còn khó khăn. Đáng thời do vì thiếu nguồn cung NƠXH, việc phải áp dụng các điều kiện về tiêu chuẩn nhà ở và tiêu chuẩn về thu nhập theo quy định của pháp luật về nhà ở nên người có thu nhập thấp ở địa phương vẫn khó tiếp cận NƠXH", ông Châu nói.
Do vậy theo ông Châu, việc nâng mức trên thu nhập với đối tượng của chính sách NƠXH từ 20 triệu đồng/tháng lên 25 - 27 triệu đồng/tháng nghĩa là sẽ có thêm nhóm người thu nhập thấp ở địa phương được mua NƠXH. Tuy nhiên hiện nay nguồn lực đầu tư NƠXH cho người thu nhập thấp nhất trong xã hội vấn đề chưa giải quyết. Do đó, nếu nâng điều kiện thu nhập lên, nhóm người thu nhập thấp sẽ khó có thể mua được nhà hơn.
"Nếu nâng trọn mức thu nhập thì đối tượng phù hợp lên rất nhiều, nên phải tăng thêm nguồn lực mỗi bảo đảm cho người có thu nhập thấp nhất ở địa phương có được nhà. Bài toán 1 triệu căn NƠXH nay tăng lên 1,6 triệu căn NƠXH văn còn rất ít so với nhu cầu. Như riêng TP.HCM nhu cầu về NƠXH đến năm 2030 dự kiến tăng 200.000 căn. Nếu không tăng nguồn cung mà còn nâng trên thu nhập, có thể giảm đi rất nhiều cho đối tượng từ 20 triệu đồng trở xuống. Trong khi nguồn lực ngân sách tổng tăng rất nhiều nhưng có thể nhà nước chưa áp dụng kỹ. Do vậy lúc này nên tập trung cho đối tượng yêu thích nhất, như người thu nhập dưới 20 triệu đồng trở xuống. Chủ nên rõ ràng sau năm 2030 khi thực hiện xong mục tiêu 1,6 triệu căn NƠXH. Khi chúng ta là nước phát triển công nghiệp trung bình, nguồn lực ngân sách tổng tăng gặp đối thì mục phù hợp đối tượng", ông Châu kiên nghị.
Phát triển NỘTM giá phù hợp
Lươn Nguyễn Văn Định công bố rõ rằng để giải quyết nhu cầu nhà ở giá rẻ cho người dân có thu nhập trung bình và thấp hơn "nên chính" chính sách NƠXH vì đảm bảo tính hiệu quả, khả thi khi triển khai thực tế. Hiện nay, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 201/2025/QH15 chỉ điểm một số cơ chế, chính sách cần chỉnh sửa, bổ sung nhằm phát triển NƠXH càng tốt, tổng kết, đánh giá làm cơ sở áp dụng rõ ràng hoặc chỉnh chính cho phù hợp.
"Chính phủ cần chỉnh, quản trị thực hiện nghiêm chỉnh chính sách NƠXH trên toàn quốc định hình trong phạm vi các khu đô thị, có chất tài có thể. Bên cạnh đó, còn nghiên cứu, hoàn thiện chính sách nhằm hình thành các khu đô thị NƠXH tập trung có quy mô lớn, đồng bộ, cung cấp đầy đủ tiện ích thiết yếu cho người dân có thu nhập trung bình, thấp. Nếu chính sách NƠXH phát huy hiệu quả sẽ giúp nhiều người dân mua được nhà hơn", vụ nầy diễn ra.
Đối với góc nhìn khác, lãnh đạo một tập đoàn bất động sản cho rõ chính sách cho NƠXH nay có bên đắn là nguồn lực đầu tư và nguồn lực nhân lực không đủ.