Giá vàng biến động rất nhanh trước áp lực bán giải chấp lan rộng trên thị trường tài chính nên mọi dự báo lúc này đều có rủi ro cao, theo chuyên gia.
Chỉ trong ba tuần kể từ chiến sự Trung Đông nổ ra, giá vàng thế giới có thời điểm giảm tới 25%, về sát vùng 4.100 USD một ounce trong phiên 23/3. Giá vàng trong nước cũng biến động mạnh theo diễn biến thế giới, giảm 25 triệu đồng mỗi lượng từ đỉnh, tương đương mức điều chỉnh 15%.
Trái với kỳ vọng trở thành "vịnh tránh bão" khi căng thẳng địa chính trị leo thang, giá kim loại quý lại đang giảm sâu, và đối diện nhiều yếu tố khó dự báo, theo chuyên gia.
Chia sẻ với VnExpress chiều 23/3, ông Huỳnh Trung Khánh, Phó chủ tịch Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam (VGTA), nhận định giá vàng đang chịu áp lực khi thị trường chứng khoán sụt giảm, nhiều quỹ bị thua lỗ và đối mặt với các lệnh gọi ký quỹ (margin call). Để bổ sung tiền, họ buộc phải bán vàng - tài sản có tính thanh khoản cao - nhằm duy trì các vị thế đầu tư.
Khác với các cuộc xung đột trước đây, căng thẳng lần này tại Trung Đông lại chi phối đến giá dầu - yếu tố tác động trực tiếp đến kinh tế toàn thế giới. Cặp chỉ số này đang biến động ngược chiều nhau.
"Giá vàng đang biến động rất nhanh theo tình hình chiến sự, liên quan tới giá dầu. Mọi dự báo vào thời điểm này đều có rủi ro cao", ông Khánh chia sẻ.
Ở góc độ học thuật, ông Nguyễn Hữu Huân, Giảng viên cấp cao Đại học Kinh tế TP HCM, cho rằng mối quan hệ giữa vàng và dầu không phải lúc nào cũng đồng biến. Trong dài hạn, hai loại tài sản này thường có tương quan dương do cùng phản ánh rủi ro lạm phát và bất ổn địa chính trị, như trong khủng hoảng dầu mỏ thập niên 1970 hay giai đoạn 2008.
Trong ngắn hạn, đặc biệt ở giai đoạn đầu của các cú sốc năng lượng, mối quan hệ này có thể đảo chiều. Khi giá dầu tăng đột biến, thị trường kỳ vọng lãi suất sẽ duy trì ở mức cao để kiểm soát lạm phát. Điều này khiến lợi suất trái phiếu và đồng USD tăng, từ đó gây áp lực lên vàng - tài sản không sinh lợi.
Bên cạnh đó, theo lý giải của ông Huỳnh Trung Khánh, hoạt động giao dịch tự động góp phần khuếch đại đà giảm. Nhiều quỹ đầu tư sử dụng các mô hình giao dịch theo kịch bản, khi thị trường xuất hiện biến động bất lợi hoặc giá dầu vượt ngưỡng, hệ thống sẽ đồng loạt kích hoạt lệnh bán vàng, tạo áp lực bán tháo trong thời gian ngắn.
Chung nhận xét, ông Huân chia sẻ, việc dự báo giá vàng hiện nay trở nên khó khăn hơn trước. Cấu trúc thị trường đã thay đổi với sự tham gia lớn của các quỹ đầu cơ, quỹ ETF và dòng vốn ngắn hạn, khiến vàng không còn phản ánh thuần túy vai trò trú ẩn mà mang tính tài chính hóa rõ nét. Do đó, giá vàng có thể biến động mạnh theo dòng tiền và kỳ vọng thị trường, thay vì chỉ dựa vào các yếu tố nền tảng.
Nhìn lại lịch sử, vàng từng trải qua các chu kỳ tăng mạnh rồi điều chỉnh sâu. Giai đoạn 2008-2011, giá vàng tăng lên gần 1.900 USD mỗi ounce trước khi bước vào chu kỳ giảm kéo dài khi kinh tế phục hồi và lãi suất tăng. Tuy nhiên, bối cảnh hiện nay có những điểm khác biệt, như bất ổn địa chính trị gia tăng và xu hướng nhiều ngân hàng trung ương, đặc biệt ở các nền kinh tế mới nổi, gia tăng dự trữ vàng. Điều này tạo ra nguồn cầu nền tảng ổn định hơn cho thị trường. Dù vậy, rủi ro điều chỉnh sau giai đoạn tăng nóng, theo ông Huân, vẫn là yếu tố cần tính đến.
Ông Huỳnh Trung Khánh giữ quan điểm tích cực với giá vàng trong dài hạn, và nhận định đây là những biến động mang tính ngắn hạn. Song, chuyên gia của Hiệp hội kinh doanh vàng cũng khuyến nghị nhà đầu tư nên hành động thận trọng trong thời điểm này và theo dõi thêm diễn biến chiến sự.
Trong khi đó, ông Nguyễn Hữu Huân cho rằng vàng nên được xem là tài sản phòng ngừa rủi ro trong danh mục, với tỷ trọng hợp lý, thay vì kênh đầu cơ ngắn hạn. Nhà đầu tư cần tránh tâm lý mua đuổi khi giá tăng và ưu tiên chiến lược phân bổ tài sản dài hạn.
Theo nhận định của nhóm phân tích Ngân hàng UOB, giá vàng chịu áp lực trong ngắn hạn khi USD mạnh lên, song triển vọng của kim loại quý trong trung và dài hạn vẫn tích cực. Nhà băng này giữ quan điểm tích cực dài hạn đối với vàng, có thể đạt 6.000 USD mỗi ounce vào đầu năm sau.
Quỳnh Trang