Châu Âu và Thụy Sĩ đầu tư 235 tỷ USD vào chuỗi cung ứng pin, xe điện và trạm sạc, nhằm định hình hệ sinh thái và giảm phụ thuộc vào Trung Quốc.
Thông tin trên được nêu trong báo cáo "Định hình nền kinh tế xe điện", do Hiệp hội thương mại xe điện châu Âu (E-Mobility Europe) và công ty nghiên cứu New Automotive công bố ngày 12/5. Khu vực Kinh tế châu Âu (EEA) gồm 27 quốc gia thuộc Liên minh châu Âu (EU) và Iceland, Liechtenstein, Na Uy.
Khoản đầu tư 200 tỷ euro (235 tỷ USD) được phân bổ 109 tỷ euro vào chuỗi cung ứng pin, 60 tỷ euro vào xe điện và 23-46 tỷ euro vào mạng lưới trạm sạc. Nỗ lực này nhằm giảm phụ thuộc vào Trung Quốc, quốc gia sản xuất 80% lượng pin toàn cầu, gồm pin sử dụng ngoài xe điện.
Trong lĩnh vực pin, châu Âu cũng đang dần tự chủ. Theo dữ liệu từ New Automotive, họ đã cung ứng được pin cho một phần ba số xe điện bán ra trong khu vực, thậm chí có thể đáp ứng nhu cầu cho toàn bộ lượng xe nếu các nhà máy pin hoạt động hết công suất.
Ngành sản xuất xe điện EU đang tái cấu trúc, tập trung vào chuyển đổi các nhà máy sản xuất ôtô truyền thống, xây dựng cơ sở sản xuất xe điện mới. Họ cũng tăng năng lực sản xuất pin, nhằm giảm chi phí và quản lý rủi ro nguồn cung.
Đức chiếm gần một phần tư tổng vốn đầu tư trên, trở thành trung tâm sản xuất xe điện lớn nhất châu Âu. Quốc gia này là trụ cột trong chuỗi giá trị khu vực, với các nhà sản xuất thiết bị gốc (OEM) và cung ứng pin lớn.
Một chiếc xe điện cắm sạc tại Bilbao, Tây Ban Nha, ngày 15/2/2023. Ảnh: Reuters
E-Mobility Europe cho biết các khoản đầu tư này đã hỗ trợ hơn 150.000 việc làm và có thể tăng lên gấp đôi nếu các nhà đầu tư triển khai toàn bộ dự án.
Tuy nhiên, giới phân tích khuyến nghị chính sách phải được thực hiện nhất quán trên toàn bộ hệ sinh thái để xe, pin và cơ sở hạ tầng có thể mở rộng cùng nhau. Sự thiếu đồng bộ có nguy cơ dẫn đến tài sản được sử dụng không hiệu quả, chi phí cao, khiến nhà đầu tư trì hoãn.
Một chính sách nhất quán cũng giúp doanh nghiệp dễ đoán định nhu cầu dài hạn. Bởi nhà đầu tư cần trường vốn với thời gian đầu tư kéo dài nhiều thập kỷ, trong khi khả năng tồn tại của họ phụ thuộc vào một khung chính sách ổn định.
Hiệp hội này khuyến nghị duy trì tín hiệu đầu tư cho xe điện thông qua các tiêu chuẩn phát thải CO2 trong giao thông, nền tảng trong luận điểm đầu tư. Bên cạnh đó, EU cần một chính sách công nghiệp có mục tiêu, đồng thời trợ cấp mở rộng quy mô cho sản xuất pin và vật liệu chiến lược.
Cuối năm ngoái, Ủy ban châu Âu công bố kế hoạch bãi bỏ lệnh cấm bán xe xăng từ năm 2035, do áp lực từ ngành công nghiệp ôtô khu vực. Quyết định này đánh dấu bước lùi lớn nhất trong các chính sách xanh của EU những năm gần đây.
Bảo Bảo (theo Reuters, E-Mobility Europe)
Góc nhìn VNSignal
Đầu tư lớn của châu Âu vào pin và xe điện không chỉ nhằm mục đích giảm phụ thuộc vào Trung Quốc mà còn nhằm tạo ra một hệ sinh thái mạnh mẽ và độc lập về công nghệ giao thông thân thiện với môi trường. Điều này có thể tạo ra cơ hội đáng kể cho các doanh nghiệp Việt Nam hoạt động trong lĩnh vực năng lượng tái tạo và xe điện, đặc biệt là các công ty sản xuất pin và linh kiện.
Tuy nhiên, đối mặt với sự phát triển mạnh mẽ của thị trường châu Âu, các doanh nghiệp Việt Nam cần tăng cường nghiên cứu và phát triển kỹ thuật cũng như xây dựng mạng lưới phân phối mạnh mẽ để tận dụng tối đa cơ hội từ thị trường toàn cầu.