'Đạp hết ga' để kiểm định, nhiều xe cũ hư hỏng

Theo Hiệp hội Ô tô Vận tải Việt Nam, từ ngày 1.3.2026 nay, các cơ sở đăng kiểm trên cả nước triển khai thực hiện kiểm định khí thải của ô tô, trong đó có ô tô lắp động cơ đốt trong cháy do nén, khi kiểm định khí thải của ô tô. Hiệp hội đã nhận được nhiều phản ánh và kiến nghị về những bất cập của quy trình, phương pháp kiểm tra khí thải của động cơ đốt trong cháy do nén của ô tô. 

ẢNH: QUANG THUẬN

Tuy nhiên, đối với quy trình kiểm tra an toàn chung như thiết kế cao yêu cầu thực hiện tối thiểu 2 bước tác động kiểm tra hoạt động của động cơ và làm sạch hệ thống khí thải, trong đó đăng kiểm viên phải đạp hết ga nhanh chóng và liên tục (trong thời gian không quá 1 giấy) trước khi nhãn hàng đặt ga. Đối với trường hợp xe bị hại chế độ khi không tải theo thiết kế của nhà sản xuất xe thì động cơ phải đặt điện trở theo công bố của nhà sản xuất... Theo hướng dẫn này, sẽ xảy ra tình huống loại xe thế hệ cũ trước kiểm định thì vận hành bình thường nhưng khi kiểm định có thể gây ra hư hỏng, thiệt hại cho chủ xe.

Hiệp hội Ô tô Vận tải cho rõ ràng thực tế khi xe ô tô chất lượng hàng hóa cho phép tham gia giao thông và lưu thông trên các đoạn đường, đường dẫn lên cầu, hầm, phá cố, chất lượng đường xấu, người điều khiển xe không bao giờ phải đạp hết ga đến hết hành trình đặt, thông thường chỉ đến khoảng 1/2 hành trình đặt, khi nghe thấy tiếng động cơ ổn, êm, đạt tốc lưu thông phù hợp, an toàn thiền trì tốt, không khởi động, trượt, nhưng ô tô mã đời cũ, đã qua sử dụng, hoạt động nhiều năm, không được bảo dưỡng, sắp hết niên hạn sử dụng. Khi lưu thông với tốc độ theo quy định, tức là 120km/giờ đối với đường cao tốc hoàn chỉnh, không quá 90km/giờ đối với đường dài phân cách giữa, không quá 80km/giờ đối với đường không dài phân cách giữa... Với các đại tốc độ trên, thì tốc độ của động cơ không bao giờ vượt quá tốc độ tối đa đến hết, giới hạn của động cơ. 

Vệc kiểm tra khí thải ô tô lắp động cơ đốt trong cháy do nén, phải kiểm tra trạng thái ô tô hoạt động bình thường (khởi động, tăng ga khởi hành, lưu thông trên đường mọi kiểu kiện hình, quay đầu, lên dốc, xuống dốc...). Với các trạng thái hoạt động bình thường này thì tốc độ của động cơ đạt tối đa đến khoảng 1/2 tốc tối đa đến hết, đặt ga đến khoảng 1/2 hành trình đặt, kể cả khi xe bị quay bánh tại chỗ hay đường trơn, trượt.

Hiện nay, các cơ sở đăng kiểm khi thực hiện quy trình kiểm định theo hướng dẫn trên bước phải ký cam kết trách nhiệm nếu chủ xe muốn kiểm định. Theo Hiệp hội Ô tô Việt Nam, việc yêu cầu chủ xe có và vận bản cam kết là không phù hợp với thủ tục hành chính, vì kiểm định xe là quy định pháp luật bắt buộc; không thích hợp để đánh giá hài hại cho chủ xe và đòi trách nhiệm cho đăng kiểm viên trực tiếp kiểm tra xe và khi đo khí thải. Với những quy trình kiểm định bất cập này, hầu chắc xảy ra là gây nguy cơ hư hỏng xe, vì khi đạp hết ga đến hết hành trình đặt, lượng nhiên liệu sẽ được bom, phun và chảy vào bộ phận, chi tiết của động cơ phải di chuyển, làm việc với tốc độ cao nhất, áp suất và nhiệt độ cao nhất, gây mất mát tang nhân