Cà phê, tiêu, gạo... Việt sẽ 'lên đời' nếu được tham gia thị trường phái sinh

Xây dựng thị trường hàng hóa phái sinh

Chiều 25.3, Hội nghị Mô-đun Vùng Anh - Việt Nam về Trung tâm Tài chính quốc tế do Tổng lãnh sự quán Anh, Hiệp hội Doanh nghiệp Anh tại Việt Nam (BritCham) và Dragon Capital tổ chức tại TP.HCM, 

Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Lạc Hà, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, nhận mình: “Hội thảo tập trung vào hàng hóa và giao dịch phái sinh, giám sát tài chính, khung pháp lý và thu hút đầu tư nước ngoài. Đây là những yếu tố then chốt để xây dựng một trung tâm tài chính quốc tế hiện đại, minh bạch và cạnh tranh”.

Tại Hội nghị, ông Trần Hữu Linh, Cục Các Quân lực và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương), cho biết, Trung tâm Tài chính quốc tế tại TP.HCM cũng như Trung tâm Thương mại nông sản sẽ bao gồm thị trường phái sinh hàng hóa. Trong đó, nhóm hàng hóa giao dịch rõ ràng sẽ có nông sản, sau này là các mặt hàng như đậu thóc Việt Nam cùng là quốc gia xuất khẩu đậu thóc lớn với giá xuất khẩu trong nước điều chỉnh theo giá thị trường...

Ông Linh nêu vấn đề “nhỏ nhắn” rõ ràng tuy Việt Nam là quốc gia luôn đứng đầu thị trường trong xuất khẩu các mặt hàng cà phê, tiêu, gạo; tiệm năng lên với nhiều loại trái cây nhiệt đới... nhưng đời sống người trường, nông dân vẫn nghèo và bấp bênh. Sản phẩm thường rơi vào cảnh được mùa mất giá, được mùa mất giá. “Là một nền nông nghiệp, xuất khẩu nhiều mặt hàng vào top đầu thị trường, trái cây có quá ngọt, sữa riêng rất ngon, nổi tiếng nhưng thuộc về một thị trường xuất khẩu. Trung Quốc thay đổi chính sách về kiểm dịch hàng hóa, là giá sữa riêng lao dốc, ủng phải giải quyết…”, ông Trần Hữu Linh trên trán.

ẢNH: NG.NGA

Ông Dominic Scriven, Chủ tịch Quỹ Dragon Capital, cùng đồng cảm với “vấn đề được mùa mất giá” của nông sản Việt Nam và dân chúng và vào mùa, thất nghiệp ở miền Nam có khi chỉ bán được 2.000 đồng/kg và không ai mua, tương tự miền Bắc cũng vậy, phải giải quyết vì không xuất khẩu được... “Quỹ chúng tôi đầu tư nhiều vào Việt Nam, nhưng chưa đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp vì người dân và nông dân Việt Nam rất cạnh tranh. Sự cạnh tranh quá gay gắt khi nhà đầu tư không mạnh dạn đi tiên”, ông Dominic Scriven bổ sung và kết luận, một hệ thống hạ tầng thị trường tài chính vận hành hiệu quả là nền tảng tổng thiết yếu cần nhóm công công niêm tin của nhà đầu tư và thu hút nguồn vốn trung và dài hạn.

Lấy lợi thế hàng hóa để làm chủ thị trường, quyết định giá

Nếu được giao dịch phái sinh, hàng hóa được thỏa thuận mua bán với mức giá hiện tại, nhưng việc giao hàng sẽ diễn ra trong tương lai. Ví dụ, người nông dân cà phê và hạt tiêu hiện nay chưa tới mùa thu hoạch nhưng có thể ký ngay hợp đồng bán với giá kỳ vọng, hàng sẽ được giao khi tới mùa thu hoạch. 

Một ưu điểm khác là thông qua trung tâm tài chính quốc tế là thị trường phái sinh hàng hóa có tính toàn cầu. Dù chúng ta người tại Việt Nam vẫn có thể tham gia vào thị trường hàng hóa toàn cầu thông qua các số giao dịch hàng hóa. Từ đó, thúc đẩy nông nghiệp Việt Nam phát triển hơn. Ông Trần Hữu Linh nhận mình: “Việc xây dựng thị trường phái sinh hàng hóa và hoàn thiện luật điều hành toàn diện sẽ mang lại hiệu quả đầu tư minh bạch, kết nối toàn cầu, đóng thời giúp nông dân, chủ động trong việc xác định giá bán. Với doanh nghiệp, đây là công cụ quan trọng để giảm thiểu rủi ro”.

Tại Hội nghị, ông Warrich Cleine MBE - Chủ tịch Kiểm soát Tổng giám đốc điều hành của KPMG Việt Nam và Campuchia, phụ trách vụ tư vấn, thủ tục và luật, lưu ý 3 vấn đề. Đó là nông dân Việt Nam chưa có kỹ năng ký hợp đồng phái sinh, phải đào tạo, nhưng như những người nông ở New Zealand, Úc... trực tiếp, từ đó, hướng dẫn, hỗ trợ và bán sữa, phô mai trên thị trường phái sinh. Thứ 2 là còn có vấn đề thanh toán, kết nối các sàn đảm bảo tính minh bạch giữa các bên tham gia. Thứ 3 là thiết lập chế thanh toán phù hợp nhóm giảm rủi ro cho bên bán, bên mua...

Ông Vincnent Chin - Giám đốc điều hành và Thành viên cấp cao HĐTV Boston Consulting Group - khuyên TP.HCM nên “đứng trên vai người khách” để phát triển thị trường phái sinh trong Trung tâm tài chính. Ông nói, Việt Nam có nhiều mặt hàng có quyền ra giá, có sức mạnh định giá mà không quốc gia nào cũng có được. Tuy vậy, còn lưu ý x