Trong 11 tháng, kim ngạch xuất khẩu rau quả sang thị trường Thái Lan đạt gần 105 triệu USD, giảm 60% so với cùng kỳ năm ngoái - mức giảm mạnh nhất từ trước tới nay.
Số liệu Hải quan cho thấy, tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam trong 11 tháng đạt khoảng 7,76 tỷ USD, tăng 17% so với năm 2024. Trung Quốc tiếp tục là thị trường lớn nhất với gần 5 tỷ USD, chiếm hơn 64% tổng kim ngạch. Mỹ, Hà Lan và Australia đều ghi nhận mức tăng trưởng hai chữ số.
Trước đây, Thái Lan từng nằm trong nhóm ba thị trường nhập khẩu rau quả lớn nhất của Việt Nam. Tuy nhiên, năm nay, thị trường này đã rơi xuống vị trí thứ 9 trong bảng xếp hạng các thị trường xuất khẩu rau quả, khi kim ngạch 11 tháng chỉ đạt gần 105 triệu USD.
Sầu riêng tại nhà vườn ở Cần Thơ. Ảnh: Mạnh Khương
Việt Nam xuất khẩu rau quả sang Thái Lan chủ yếu là các loại trái cây tươi và đông lạnh như sầu riêng, nhãn, vải, thanh long, bưởi, chôm chôm, chanh leo, vú sữa, na và dừa phục vụ chế biến. Các mặt hàng này được Thái Lan nhập khẩu để đáp ứng nhu cầu tiêu thụ trong nước cũng như làm nguyên liệu cho hoạt động chế biến và tái xuất.
Sự tụt hạng của Thái Lan diễn ra trong bối cảnh nhiều thị trường khác tiếp tục mở rộng nhập khẩu. Malaysia tăng trưởng 77%, Australia tăng 28%, còn Mỹ và Hà Lan lần lượt tăng 56% và 43%. Diễn biến này cho thấy sự suy giảm tại Thái Lan mang tính riêng biệt, không phản ánh khó khăn chung của ngành rau quả.
Lý giải nguyên nhân, ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, cho rằng kim ngạch xuất khẩu rau quả sang Thái Lan sụt giảm do nhiều yếu tố. Xung đột giữa Thái Lan và Campuchia trong thời gian qua khiến hoạt động vận chuyển và thông quan hàng hóa vào thị trường này gặp khó khăn. Bên cạnh đó, nhiều mặt hàng rau quả của Việt Nam trùng với sản phẩm trong nước của Thái Lan, khiến nước này tăng cường bảo hộ và ưu tiên tiêu thụ hàng nội địa.
Ngoài ra, tình trạng lũ lụt tại Việt Nam gần đây làm gián đoạn nguồn cung và lưu thông hàng hóa, kéo theo tiến độ nhập khẩu rau quả từ Việt Nam chậm lại. Ông Nguyên cũng cho biết trước đây Thái Lan thường nhập khẩu sầu riêng đông lạnh của Việt Nam để tái xuất sang Trung Quốc. Tuy nhiên, từ khi Việt Nam được phép xuất khẩu chính ngạch sầu riêng đông lạnh sang Trung Quốc, nhiều doanh nghiệp đã chuyển sang xuất khẩu trực tiếp, không còn đi qua thị trường Thái Lan.
Ở chiều ngược lại, các thị trường yêu cầu cao như Mỹ, EU và Nhật Bản tiếp tục tăng mua rau quả Việt Nam. Điều này cho thấy hướng đi nâng chất lượng và đẩy mạnh chế biến sâu đang giúp doanh nghiệp mở rộng tại các thị trường ngoài khu vực, trong khi vai trò của Thái Lan trong cơ cấu xuất khẩu ngày càng thu hẹp.
Thi Hà