Việt Nam tiếp tục là điểm sáng thu hút FDI

Việt Nam tiếp tục là điểm sáng, thuộc nhóm 15 quốc gia đang phát triển thu hút FDI lớn nhất thế giới, theo Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng.

Nhân dịp Đại hội Đảng XIV, Bí thư Đảng ủy, Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng trao đổi về những kết quả đạt được của ngành trong nhiệm kỳ vừa qua và những nhiệm vụ, giải pháp giai đoạn tới.

- Bộ trưởng đánh giá thế nào về kết quả thực hiện nhiệm vụ hoàn thiện thể chế, chính sách trong lĩnh vực tài chính, đầu tư, ngân sách nhà nước giai đoạn vừa qua?

- 5 năm qua, tình hình thế giới và trong nước biến động khó lường, đặt ra không ít khó khăn, thách thức. Tuy nhiên, công tác quản lý tài chính - ngân sách nhà nước đạt nhiều kết quả nổi bật, toàn diện nhờ nỗ lực của cả hệ thống chính trị cùng với chỉ đạo điều hành chủ động, linh hoạt và hiệu quả.

Ngành tài chính hoàn thành toàn bộ các chỉ tiêu chủ yếu giai đoạn 2021-2025. Các nguồn lực tài chính - ngân sách nhà nước được quản lý, huy động và sử dụng ngày càng hiệu quả, góp phần quan trọng thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.

Một số kết quả cụ thể như môi trường đầu tư, kinh doanh tiếp tục được cải thiện, khuyến khích mạnh mẽ các thành phần kinh tế phát triển. Đến nay, cả nước có trên 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, tăng trên 46% so với năm 2020. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn đạt 32,2% GDP, trong đó, khu vực tư nhân và doanh nghiệp nhà nước chiếm trên 65%.

Việt Nam tiếp tục là điểm sáng trong thu hút đầu tư nước ngoài, thuộc nhóm 15 quốc gia đang phát triển thu hút FDI lớn nhất thế giới. Vốn FDI đóng góp khoảng 16% tổng vốn đầu tư toàn xã hội.

Các thị trường vốn từng bước trở thành kênh huy động vốn quan trọng cho nền kinh tế. Đến cuối 2025, quy mô thị trường trái phiếu khoảng 3,93 triệu tỷ đồng, tương đương 30,7% GDP. Vốn hóa thị trường gần 10 triệu tỷ đồng, tương đương 77,9% GDP. Năm 2025, Việt Nam đáp ứng đầy đủ các tiêu chí và được nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi.

Bội chi ngân sách nhà nước bình quân giai đoạn 2021-2025 khoảng 3,1-3,2% GDP. Nợ công được kiểm soát tốt, ở mức 35-36% GDP, góp phần củng cố xếp hạng tín nhiệm quốc gia.

Hệ thống pháp luật về tài chính - ngân sách nhà nước được tập trung hoàn thiện. Giai đoạn này, Bộ Tài chính trình ban hành 32 luật, nghị quyết của Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội, 168 nghị định và ban hành 436 thông tư. Bộ tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cắt giảm thủ tục hành chính, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Công tác quản lý, cơ cấu thu ngân sách nhà nước được tập trung theo hướng bền vững. Tỷ lệ huy động ngân sách nhà nước bình quân 5 năm khoảng 18,3% GDP. Đồng thời, chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí được triển khai với số tiền khoảng 1,1 triệu tỷ đồng để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp phục hồi sản xuất, kinh doanh sau đại dịch.

Ngành thực hiện tăng thu, tiết kiệm chi khoảng 1,5 triệu tỷ đồng để bổ sung nguồn lực cho đầu tư phát triển, quốc phòng, an ninh, khoa học - công nghệ, cải cách tiền lương, an sinh xã hội, xóa nhà dột nát và xây dựng trường học tại các vùng biên giới. Tỷ lệ chi đầu tư phát triển của cả nước tăng lên khoảng 32% tổng chi ngân sách nhà nước, được bố trí có trọng tâm, trọng điểm, bảo đảm nguồn lực cho các dự án hạ tầng chiến lược, có sức lan tỏa lớn.

Cuối cùng, ngành tài chính tích cực thúc đẩy phát triển kinh tế vùng, các ngành, lĩnh vực và mô hình kinh tế mới, tham gia xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do. Đồng thời, ngành phối hợp hiệu quả trong công tác an sinh xã hội, bảo đảm tăng trưởng kinh tế gắn với tiến bộ và công bằng xã hội.

- Thời gian tới, ngành tài chính sẽ tập trung vào những nhiệm vụ, giải pháp gì để ổn định kinh tế vĩ mô, thúc đẩy tăng trưởng nhanh và bền vững?

- Trước yêu cầu và nhiệm vụ mới đặt ra, ngành tài chính sẽ tập trung triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.

Trước hết là thực hiện chính sách tài khóa chủ động, mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm, củng cố vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương, đồng thời phát huy tính chủ động, sáng tạo của các bộ ngành, địa phương. Chính sách tài khóa phối hợp chặt chẽ với chính sách tiền tệ nhằm giữ ổn định kinh tế vĩ mô, góp phần tăng trưởng hai chữ số, chuyển đổi mô hình phát triển.

Trong điều hành thu chi, ngành tập trung nâng hiệu lực, hiệu quả quản lý, thực hiện thu đúng, thu đủ, thu kịp thời, gắn với nuôi dưỡng và phát triển nguồn thu bền vững. Chúng tôi phấn đấu tỷ lệ huy động ngân sách nhà nước bình quân giai đoạn 2026-2030 khoảng 18% GDP. Đồng thời, tăng chi đầu tư phát triển lên khoảng 40% tổng chi ngân sách nhà nước, quản lý bội chi, nợ công phù hợp khả năng vay - trả nợ của nền kinh tế, góp phần cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia.

Đồng thời, ngành tiếp tục hoàn thiện thể chế, hệ thống pháp luật về tài chính – ngân sách nhà nước; đẩy mạnh chuyển đổi số, cải cách thủ tục hành chính, nâng cao năng lực và hiệu quả quản lý, giám sát.

- Xin Bộ trưởng cho biết về giải pháp với phát triển các thành phần kinh tế, phát triển các thị trường vốn, chứng khoán?

- Ngành tài chính sẽ tập trung nâng hiệu quả hoạt động của kinh tế nhà nước, thực sự phát huy vai trò chủ đạo, tiên phong trong các ngành, lĩnh vực then chốt, thiết yếu, chiến lược.

Cùng với đó, khu vực kinh tế tư nhân sẽ phát triển theo tinh thần Nghị quyết 68. Phấn đấu đến 2030, Việt Nam có khoảng 2 triệu doanh nghiệp hoạt động, trình độ công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thuộc nhóm dẫn đầu ASEAN và châu Á.

Các thị trường vốn, thị trường chứng khoán sẽ được phát triển, trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng. Chúng tôi định hướng khai thác hiệu quả cơ hội từ nâng hạng thị trường chứng khoán, hoàn thiện hành lang pháp lý cho các xu hướng mới như tài sản số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số.

Với khu vực FDI, Việt Nam sẽ tập trung thu hút FDI có chọn lọc, ưu tiên các dự án quy mô lớn, công nghệ cao, thân thiện với môi trường. Đồng thời, nhà điều hành có giải pháp tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp FDI, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Xuân Hoa