Là nước xuất khẩu điều nhân lớn nhất thế giới, nhưng riêng tháng 4, các doanh nghiệp Việt đã chi gần 943 triệu USD để nhập khẩu điều thô - cao nhất kỷ lục.
Theo báo cáo mới nhất của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tháng 4 vừa qua, Việt Nam nhập khẩu khoảng 543.100 tấn hạt điều với kim ngạch gần 943 triệu USD. Đây là mức nhập khẩu lớn nhất từng ghi nhận trong một tháng, cao gấp hơn hai lần giá trị xuất khẩu điều cùng kỳ.
Lũy kế 4 tháng đầu năm 2026, các doanh nghiệp trong nước đã chi gần 2,2 tỷ USD để nhập khẩu 1,3 triệu tấn hạt điều, tăng 23% về khối lượng và tăng 32% về giá trị so với cùng kỳ năm ngoái. Giá nhập khẩu bình quân đạt gần 1.704 USD mỗi tấn, tăng 7,6%.
Ở chiều ngược lại, xuất khẩu điều có dấu hiệu chững lại. Riêng tháng 4, Việt Nam xuất khẩu khoảng 61.100 tấn hạt điều, thu về 433 triệu USD. Tính chung 4 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu đạt 1,3 tỷ USD với sản lượng khoảng 186.600 tấn.
So với cùng kỳ năm 2025, xuất khẩu điều giảm 4,6% về sản lượng và giảm 3% về giá trị, dù giá xuất khẩu bình quân tăng gần 2%, lên gần 6.934 USD mỗi tấn.
Theo Hiệp hội Điều Việt Nam (Vinacas), Việt Nam hiện chiếm khoảng 80% lượng điều nhân xuất khẩu toàn cầu. Tuy nhiên, ngành điều trong nước chủ yếu mạnh ở khâu chế biến, còn nguồn nguyên liệu nội địa chỉ đáp ứng một phần nhỏ nhu cầu sản xuất.
Hạt điều thô được đóng bao tại kho. Ảnh: Vinacas
Đại diện một doanh nghiệp nhập khẩu điều tại TP HCM cho biết lượng điều thô nhập về tăng mạnh do đang vào cao điểm thu mua nguyên liệu từ Campuchia và châu Phi. Năm nay nguồn cung từ nhiều nước dồi dào hơn, trong khi giá quốc tế tăng khiến kim ngạch nhập khẩu lập kỷ lục.
"Các doanh nghiệp Việt đang đóng vai trò trung tâm chế biến điều của thế giới. Điều thô nhập về sẽ được bóc tách, rang sấy, chế biến rồi tái xuất sang Mỹ, châu Âu và Trung Đông", vị này nói.
Nhiều năm qua, diện tích điều trong nước liên tục thu hẹp do nông dân chuyển sang các loại cây có giá trị kinh tế cao hơn. Bên cạnh đó, năng suất thấp và vùng nguyên liệu già cỗi khiến nguồn cung khó đáp ứng nhu cầu của ngành chế biến.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Campuchia tiếp tục là nguồn cung hạt điều lớn nhất cho Việt Nam, chiếm 51,7% tổng kim ngạch nhập khẩu. Tiếp theo là Tanzania với 19,9%, Bờ Biển Ngà 11,9% và Nigeria 1,9%.
Nguồn cung từ nhiều thị trường tăng mạnh trong những tháng đầu năm, đặc biệt Bờ Biển Ngà và Nigeria khi kim ngạch nhập khẩu lần lượt tăng 5,4 lần và 4,2 lần so với cùng kỳ năm trước. Hạt điều hiện là mặt hàng nông sản có kim ngạch nhập khẩu lớn nhất cả nước trong 4 tháng đầu năm nay.
Thi Hà
Góc nhìn VNSignal
Tăng cường nhập khẩu hạt điều có thể tạo áp lực lên giá cả của ngành chế biến trong nước, đặc biệt là đối với các nhà máy điều nhỏ. Tuy nhiên, việc này cũng mở ra cơ hội để các doanh nghiệp Việt nâng cao chất lượng và hiệu quả sản xuất thông qua việc sử dụng nguyên liệu chất lượng cao. Từ góc độ thị trường chứng khoán, các cổ phiếu của các công ty chế biến điều như CPVC hay VND đều có thể chịu tác động từ xu hướng này.
Bên cạnh đó, việc nhập khẩu lớn có thể ảnh hưởng đến tình hình tài chính của ngành nông nghiệp Việt Nam, đặc biệt là đối với các nông dân trồng điều. Việc cần thiết là thúc đẩy sản xuất nội địa và nâng cao năng suất nhằm đảm bảo nguồn cung ổn định và bền vững.
