Nông nghiệp là trụ đỡ trong khủng hoảng

Năm 2020, khi dịch Covid-19 bùng phát trên phạm vi toàn cầu khi nhiều nền kinh tế rơi vào suy thoái, chuỗi cung ứng đặt gây nghiêm trọng. Trong bối cảnh đó, nông nghiệp VN vẫn duy trì được ổn định và xuất khẩu, với kim ngạch đạt hơn 41 tỷ USD, tăng 2,5% so với 2019. Đặc biệt, nông nghiệp là khu vực duy nhất tăng trưởng trong khi nhiều ngành khác đều giảm biên độ, đặc biệt là dịch vụ ngừng.

ẢNH: T.N

Tại năm 2021, dịch Covid-19 bùng phát trên toàn thế giới. Tại VN các biện pháp giãn cách xã hội được áp dụng nghiêm ngặt, hoạt động sản xuất và vận chuyển gặp nhiều trở ngại nhưng xuất khẩu nông sản vẫn duy trì ổn định. Nhiều mặt hàng như rau quả, gạo, cà phê, tôm, thủy hải sản… tiếp tục giữ được thị trường, thêm chí mạng thông qua các kênh tiêu thụ qua mạng điện tử và điều chỉnh linh hoạt hoạt động logistics. Kim ngân xuất khẩu tăng 15% so với năm 2020 với mức khoảng 48,6 tỷ USD. Kết quả quan trọng này giúp VN cân bằng cân đối thị trường, ổn định kinh tế về mặt.

Dịch qua đi, thế giới lại đi vào một vòng đời mới với biến đổi khí hậu, hạn hán và xâm nhập mầm non do biến đổi khí hậu. Hiện tại nhiệt độ đất đạt mức cao kỷ lục vào năm 2023 và 2024 do El Nino tác động mạnh về ngành nông nghiệp VN khi DBCL là một trong 3 vùng bị tác động tên tiếng nhất của tình trạng biến đổi khí hậu và nước biển dâng. Khó khăn chưa hết khi đến năm 2024, thế giới lại đi vào cuộc khủng hoảng Biển Đông khi chuỗi cung ứng toàn cầu bị ngắt quãng, phí logistics tăng 150%...

Tuy nhiên bất chấp khó khăn chung chung khó khăn, nông nghiệp và xuất khẩu nông sản lợi nhuận tích cực với kim ngân lên tới 53 tỷ USD trong năm 2023 và đạt kỷ lục 62 tỷ USD vào năm 2024. Nhiều mặt hàng như gạo, rau quả, cà phê ghi nhận giá trị xuất khẩu cao nhất từng thời điểm trước đây. Những thành công của nông nghiệp tiếp tục kéo dài vào năm 2025 với tổng kim ngân xuất khẩu vượt 70 tỷ USD. Có thể thấy, nông nghiệp không chỉ chống chọi chấn, mà còn có khả năng nâng tên danh có hiệu quả trong khủng hoảng.

Câu lạc bộ USD, chợ USD ngày càng đông đúc. Nhưng mặt hàng trực tiếp hưởng lợi thấy sức phục hồi rất tốt. Ví dụ hạt tiêu lượng đầu quay lại "câu lạc bộ USD" với kim ngân gần 1,7 tỷ USD trong năm 2025. Trái dẫn bán dưới đây thấy Hà Giang cùng vận lên mang về tỷ USD và dần trở thành một thông hiệu đứng vững trong thế giới châu Á. Nhưng nơi bật nhất phải kể đến là sầu riêng. Trong vòng 5 năm, kim ngân xuất khẩu sầu riêng đạt tổng khoảng 116 triệu USD, lên hạn 3,2 tỷ USD vào năm 2024, tăng tổng cộng mức tới 28 lần. Điều này được xem là bước tiến ngoạn mục mục và tầm quan trọng về số lượng và đẳng cấp so với mặt hàng tôm ven có mức tăng trưởng hấp dẫn hơn năm. Hay như mặt hàng gạo, dẫn đầu trong lĩnh vực đặt sân trên 9 triệu tấn và kim ngân 5,7 tỷ USD vào năm 2024. Cắt mục lĩnh vực cũng liên tục giữ tên ngành hàng cà phê trong các năm qua và điểm là năm 2025 khi kim ngân đạt 9 tỷ USD. Tổng với ngành thủy hải sản đạt 11 tỷ USD và trên 17 tỷ USD - tạo nên một cắt mục đáng ghi nhớ trong bối cảnh năm 2025 được đánh là một trong những năm khó khăn nhất của ngành.

ẢNH: Q.T

Thống đốc của nông nghiệp gánh cho nhiều ngành

Vai trò của nông nghiệp và xuất khẩu nông sản còn nội bật nhất là lĩnh vực duy nhất duy trì ổn định xuất siêu trong 5 năm liên tiếp kể từ năm 2021 lên tới 21 tỷ USD vào năm 2025, tăng 3,2 lần. Đặc biệt năm 2021 và 2025, xuất siêu nông sản cao hơn xuất siêu cá nước. Điều này nghĩa là thống đốc từ nông nghiệp "gánh" cho số nhập siêu của các nhóm ngành khác.

Nói về ngành nông nghiệp với tất cả số hào, ông Lê Minh Hoan, nguyên Bộ trưởng Bộ NN-PTNT (nay là Bộ NN-MT), chia sẻ: Quy mô của các doanh nghiệp nông nghiệp có thể không bằng các doanh nghiệp công nghiệp nhưng nông nghiệp đóng vai trò quan trọng về mặt nguồn lực và an sinh xã hội.