Nissan trông cậy tương lai vào AI

Để thoát khủng hoảng, Nissan muốn đẩy mạnh phát triển công nghệ xe tự lái điều khiển bằng AI, kết hợp điện hóa và tinh gọn dãy sản phẩm.

Trung tuần tháng 4, Nissan Motor công bố kế hoạch thực hiện tầm nhìn Ambition 2030. Đây là một phần trong kế hoạch tái cấu trúc của CEO Ivan Espinosa, nhằm vực dậy hãng xe lớn thứ tư Nhật Bản sau nhiều năm biến động.

Trong đó, hãng xe kỳ vọng mở rộng khả năng tự lái nhờ trí tuệ nhân tạo (AI) ở mọi phân khúc xe, vận hành bởi công nghệ AI Drive và AI Partner. CEO Espinosa tuyên bố Nissan đang đặt hy vọng vào "những chiếc xe được định nghĩa bởi AI".

Cụ thể, công ty nhắm đến việc trang bị công nghệ lái xe tự động (AI Drive) trên 90% số lượng xe trong tương lai. Riêng hệ thống tự lái thế hệ mới - ProPILOT - sẽ sớm đạt khả năng lái "rời mắt"(eyes-off).

Mẫu xe đầu tiên thể hiện định hướng này là Nissan Elgrand hoàn toàn mới, dự kiến ra mắt vào mùa hè năm nay. Xe sẽ được trang bị ProPILOT thế hệ tiếp theo, và đạt được khả năng tự lái toàn trình (end-to-end) vào cuối năm tài chính 2027.

Song song AI Drive, công nghệ AI Partner sẽ giúp tăng trải nghiệm bằng các ứng dụng kết nối trực quan, hỗ trợ các hoạt động hằng ngày. Theo kế hoạch, hãng ưu tiên thử nghiệm các công nghệ mới liên quan đến AI tại thị trường nội địa trước. Trong đó, đang tìm cách triển khai khả năng tự lái hoàn toàn trên mẫu minivan Elgrand mới, dự kiến ra mắt tại Nhật Bản mùa hè này.

Quyết định đầu tư cho AI của Nissan phù hợp xu hướng đang diễn ra. Nghiên cứu của S&P Global cho rằng AI "đang trở thành nền tảng cho đổi mới, từ thiết kế, sản xuất đến hiệu suất vận hành" trong ngành công nghiệp ô tô.

Đến nay, AI đã là thành phần cốt lõi của an toàn trong ngành ôtô hiện đại. Các hệ thống hỗ trợ lái xe nâng cao (ADAS) như phanh khẩn cấp tự động (AEB), giữ làn (LSS) và phát hiện mệt mỏi đều đang sử dụng AI để phân tích dữ liệu từ cảm biến và camera nhằm ngăn ngừa tai nạn.

Nhiều hãng xe đã chạy đua phát triển hệ thống hỗ trợ tự lái bằng AI như God’s Eye (Mắt thần) của BYD hay Drive Pilot của Mercedes-Benz. Tại Australia, giới chức định áp dụng tiêu chuẩn mới đánh giá việc trang bị và hiệu quả thực tế của ADAS.

"Trong thập kỷ tới, AI sẽ chuyển từ các chương trình thử nghiệm sang các hệ thống tích hợp hoàn chỉnh, vận hành đội xe tự lái, nhà máy thông minh và chẩn đoán xe theo thời gian thực", báo cáo của hãng phân tích dữ liệu Mỹ nêu.

Tuy nhiên, triển vọng sẽ đi kèm thách thức cho Nissan. AP nhận định xe tự lái vốn là lĩnh vực rất đông đúc. Các hãng xe khác cũng đang phát triển công nghệ lái tự động, bao gồm Honda, GM hay Mercedes-Benz, cùng với các công ty ngoài ngành ôtô như Amazon và Zoox. Thị trường này ước tính sẽ đạt quy mô 2.000 tỷ USD vào năm 2030, theo công ty nghiên cứu thị trường IndustryARC, nhờ sự tiến bộ của AI, công nghệ cảm biến và năng lực xử lý dữ liệu.

Đáng chú ý, Nissan cho rằng giai đoạn tiếp theo của trải nghiệm xe tự lái bằng AI sẽ được thúc đẩy bởi quá trình điện hóa mạnh mẽ hơn. Hãng lập luận rằng xe và pin sẽ kết nối với các hệ sinh thái năng lượng và dữ liệu rộng hơn, mở ra các mô hình kinh doanh mới trong dịch vụ di chuyển và quản lý năng lượng.

Trước mắt, hãng định tận dụng công nghệ hybrid e-POWER như cầu nối để dần hướng tới xe thuần điện (EV), đồng thời phát triển công nghệ pin và mở rộng quy mô đội EV, nhưng vẫn duy trì lựa chọn đa dạng và linh hoạt theo từng khu vực. Trong sự kiện gần đây, ông Espinosa đã công bố phiên bản hybrid của mẫu SUV Rogue - còn có tên X-Trail tại Nhật Bản - và phiên bản điện của mẫu Juke.

Về dài hạn, Nissan có kế hoạch giảm số lượng mẫu xe, từ 56 xuống còn 45, nhằm "xây dựng quanh dải sản phẩm tinh gọn, mạnh mẽ hơn", theo CEO Espinosa. Đến năm tài chính 2030, hãng đặt mục tiêu doanh số một triệu xe mỗi năm tại Mỹ và Trung Quốc vào năm tài chính 2030, và 550.000 xe tại quê nhà.

Nissan đang xếp sau Toyota, Honda và Suzuki về doanh số bán hàng. Trong quý tài chính kết thúc tháng 12/2025, công ty lỗ 28,3 tỷ yen (185 triệu USD), gấp đôi cùng kỳ 2024. Doanh thu giảm 6%, còn gần 3.000 tỷ yen (19,6 tỷ USD). CEO Espinosa nói đây là điều đã được dự đoán, do chi phí của quá trình tái cấu trúc.

Tổng cộng, trong năm tài chính kết thúc tháng 3/2026, Nissan dự kiến lỗ ròng 650 tỷ yen (4,2 tỷ USD) và đạt được lợi nhuận hoạt động vào cuối năm tài chính 2026. Kết quả tài chính cả năm sẽ được công bố chính thức vào ngày 13/5. Tiến độ của kế hoạch cải tổ do CEO Espinosa đề ra cũng sẽ được cập nhật dịp này.

Hồi 2025, ông Espinosa đặt mục tiêu giảm quy mô sản xuất toàn cầu và cắt giảm 15% lực lượng lao động. Nissan đã nhắm đến giảm sản xuất bên ngoài các thị trường cốt lõi. Vào tháng 1, hãng cho biết sẽ bán nhà máy tại Rosslyn (Nam Phi), cho Chery (Trung Quốc), báo hiệu sẵn sàng thoái vốn khỏi các cơ sở kém hiệu quả nhằm ổn định lợi nhuận.

Về sản phẩm, công ty nhắm đến xuất khẩu mẫu sedan điện N7 sang Mỹ Latinh, ASEAN và xe bán tải Frontier Pro sang Trung Đông. Tại Mỹ, Nissan sẽ nâng tỷ lệ sản xuất nội địa lên 80%, từ mức khoảng 60% hiện tại và làm mới thương hiệu xe sang Infiniti.

CEO Espinosa cho biết thời điểm hiện tại rất thích hợp để nhà sản xuất ôtô lớn thứ tư Nhật Bản tập trung hơn vào tầm nhìn dài hạn để định hướng hành động. Theo nhóm chuyên gia của công ty nghiên cứu và phân tích tài chính Bernstein (Mỹ), Nissan có thể đưa ra tín hiệu khả quan trong ngắn hạn.

"Tuy nhiên, do bất ổn vĩ mô hiện tại, khả năng dự đoán liệu hãng có thể đạt được tăng trưởng doanh thu bền vững và thực sự phục hồi hay không vẫn còn hạn chế", nhóm nhận định. Đầu năm đến ngày 17/4, cổ phiếu Nissan giảm hơn 7%, vốn hóa công ty đạt 1.360 tỷ yen, tương đương hơn 8,5 tỷ USD.

Phiên An (theo Reuters, AP)