Sau giai đoạn nhận thức, các nhà máy ở Việt Nam tăng tốc nâng cấp công nghệ sản xuất, đầu tư giải pháp năng lượng tiết kiệm và bền vững.
Hôm 10/12, dây chuyền ép dầu đậu nành hơn 100 triệu USD của VAL - liên doanh giữa Bunge và Wilmar (Singapore), vận hành tại Khu công nghiệp Phú Mỹ 1, TP HCM. Kết hợp dây chuyền 1, VAL sở hữu tổ hợp công suất 7.800 tấn mỗi ngày, lớn hàng đầu Đông Nam Á.
Lần mở rộng này, dây chuyền mới của VAL tích hợp hệ thống thu hồi và tái sử dụng nhiệt thải, hệ thống tuần hoàn nước khép kín, quy trình tự động hóa liên tục nhằm giảm thiểu rủi ro nơi làm việc.
Ông Nguyễn Minh Vĩ, Tổng giám đốc VAL cho biết với tổ hợp vận hành bằng công nghệ tiên tiến và định hướng bởi chiến lược phát triển bền vững, công ty tự tin đóng góp vào sự phát triển ngành chăn nuôi hiện đại, tự chủ và bền vững.
Xu hướng mở rộng, nâng cấp và đầu tư mới sản xuất theo hướng bền vững như VAL tăng lên đáng kể ở Việt Nam năm nay. Tại Đồng Nai, hơn 10.000 m2 mái nhà xưởng Schaeffler Việt Nam lắp hệ thống pin mặt trời công suất 2,12 MWp hồi tháng 6, có thể cung cấp gần 2.714 MWh điện mỗi năm.
Nhà sản xuất phụ tùng ôtô đến từ Đức tính toán việc chuyển đổi sang năng lượng tái tạo giúp giảm 1.840 tấn khí CO2 hàng năm. "Các khoản đầu tư vào năng lượng tái tạo, bao gồm hệ thống điện mặt trời tại nhà máy Đồng Nai, là một phần trong chiến lược tiến tới trung hòa khí hậu và xây dựng chuỗi giá trị bền vững hơn", ông Zhang Ying, Giám đốc Nhà máy Schaeffler cho biết.
Hệ thống điện mặt trời tại nhà máy sản xuất Schaeffler ở Đồng Nai. Ảnh công ty cung cấp
Các thành viên của SCG (Thái Lan) tại Việt Nam cũng nâng cấp công nghệ, tối ưu năng lượng. Hãng bao bì Vina Kraft tăng dùng năng lượng sinh khối, khí sinh học và mặt trời. Các nhà máy Prime Group thay một phần nhiên liệu than bằng sinh khối, đầu tư hệ thống thu hồi và tái sử dụng nhiệt thải từ lò nung.
Riêng Prime Phổ Yên đang thử nghiệm hệ thống khí hóa sinh khối hướng tới loại bỏ hoàn toàn than. Prime Ngói Việt nâng cấp lò tầng sôi để vận hành hoàn toàn bằng 100% nhiên liệu sinh khối, giúp giảm 15% khí thải so với năm 2020.
Doanh nghiệp tích cực đầu tư "xanh hóa" sản xuất năm nay cho thấy sự chuyển dịch từ giai đoạn nhận thức sang hành động. Xu hướng này được ghi nhận trong báo cáo "Green IMPACT Gap" do Schneider Electric công bố gần đây.
Cụ thể, 99% doanh nghiệp được hỏi đã có mục tiêu phát triển bền vững và hơn một nửa đang triển khai hành động toàn diện để hiện thực hóa. Điều này giúp chỉ số "Green IMPACT Gap" - đo chênh lệch giữa nhận thức và hành động - ở Việt Nam còn 41%, so với mức 45% hồi 2024, tốc độ thu hẹp nhanh nhất khu vực.
Các lãnh đạo doanh nghiệp ngày càng nhận thấy lợi ích trực tiếp của phát triển bền vững với kết quả kinh doanh. Khoảng một nửa cho rằng hoạt động này mang lại cơ hội làm ăn, củng cố thương hiệu. 45% có động từ từ tiết kiệm chi phí.
Từ đó, 35% doanh nghiệp dự kiến đầu tư ít nhất 1 triệu USD trong 2 năm tới cho quá trình chuyển đổi hướng tới bền vững. "Các doanh nghiệp trên khắp Việt Nam không chỉ đang tìm giải pháp vượt qua khó khăn, họ đang sử dụng phát triển bền vững như chiếc la bàn để định hướng", ông Đồng Mai Lâm, Tổng giám đốc Schneider Electric Việt Nam và Campuchia nhận định.
Áp lực từ chính sách và khách hàng cũng là lý do tăng tốc "xanh hóa". Ông Joost Jan Oosterhuis, Giám đốc Ngành tư vấn công nghiệp & Xây dựng Haskoning Việt Nam chỉ ra nhiều doanh nghiệp FDI vào Việt Nam để sản xuất hàng xuất khẩu.
"Khi xuất sang các nước phương Tây hoặc châu Âu, họ phải đáp ứng yêu cầu ESG, tập trung vào báo cáo môi trường, xã hội và quản trị", ông nêu. Đến từ Hà Lan, Haskoning là nhà tư vấn kỹ thuật độc lập đã 40 năm hoạt động ở Việt Nam.
Trong 11 tháng đầu, vốn FDI đăng ký đạt 33,69 tỷ USD, tăng 7,4% so với cùng kỳ 2024, theo Cục Thống kê. Avison Young ghi nhận xu hướng nhiều chủ đầu tư bất động sản công nghiệp chú trọng phát triển mô hình khu công nghiệp xanh, logistics tích hợp, chuẩn ESG, thay vì chỉ đầu tư hạ tầng cơ bản để đón nhà đầu tư.
Tuy nhiên, "xanh hóa" sản xuất ở Việt Nam vẫn còn thách thức. "Green IMPACT Gap" chỉ ra 42% doanh nghiệp được hỏi gặp khó về tài chính và 32% thiếu năng lượng sạch. Dù các chỉ số này có giảm nhưng vẫn là vấn đề không nhỏ, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp hiện hữu và triển vọng thu hút vốn mới.
Ông Joost Jan Oosterhuis ví dụ Haskoning đang hỗ trợ một nhà đầu tư nước ngoài mới vào Việt Nam, chủ yếu làm xuất khẩu. Đáng chú ý, ESG là yếu tố đặc biệt quan trọng trong quá trình chứng nhận sản phẩm nên việc tiếp cận nguồn năng lượng xanh đủ lớn và đúng thời điểm có ý nghĩa then chốt với khách hàng này.
"Họ có thể chấp nhận nguồn năng lượng chưa thể hoàn toàn là tái tạo trong vài năm đầu. Nhưng trong 3-5 năm, họ bắt buộc phải có đủ năng lượng xanh tại khu vực vận hành. Và đây chính là một thách thức", ông cho biết.
Trong bối cảnh này, nhiều chuyên gia kỳ vọng Việt Nam sớm giải bài toán thực thi Nghị quyết 70 về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045 ban hành hồi tháng 8.
Nghị quyết nhấn mạnh ưu tiên cao nhất phát triển năng lượng đáp ứng yêu cầu tăng trưởng liên tục trên 10% giai đoạn tới. Đồng thời, phát triển đồng bộ, hợp lý và đa dạng hóa các loại hình năng lượng; ưu tiên khai thác, sử dụng triệt để và hiệu quả các nguồn năng lượng tái tạo, năng lượng mới, năng lượng sạch.
"Tôi nghĩ một trong những thách thức lớn nhất hoặc cũng có thể là cơ hội nằm ở việc phát triển đủ nguồn năng lượng xanh", ông Joost Jan Oosterhuis nhận định.
Viễn Thông