Vay 5.800 lượng vàng từ lúc giá 17 triệu mỗi lượng năm 2009, một doanh nghiệp thủy hải sản không thể trả được trong nhiều năm.
Báo cáo kiểm toán năm 2025 của Công ty Kinh doanh Thủy hải sản Sài Gòn (APT) ghi nhận khoản vay 5.833 lượng vàng SJC năm 2009. Khi đó, mỗi lượng vàng có giá khoảng 17 triệu đồng, giá trị khoản vay tương đương hơn 100 tỷ đồng. Ngoài vàng, họ cũng vay hơn 100 tỷ đồng bằng tiền mặt với lãi suất 12% một năm.
Hai khoản nợ được ký kết với Ngân hàng Phương Nam (Southern Bank) trước khi sáp nhập vào Sacombank năm 2015. Tuy nhiên, sau 15 năm, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, chế biến và kinh doanh thủy hải sản này vẫn chưa thể trả nợ cả hai hợp đồng tín dụng.
Theo thuyết minh báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025 của APT, đến cuối năm, khoản vay vàng sau khi được đánh giá lại theo giá vàng niêm yết của ngân hàng cho vay có giá trị khoảng 891 tỷ đồng.
Ngoài dư nợ gốc, doanh nghiệp còn phải chịu chi phí lãi vay và lãi quá hạn. Theo hợp đồng tín dụng, lãi suất vay ở mức 0,9% mỗi tháng. Với phần nợ quá hạn, lãi suất áp dụng bằng 150% lãi suất vay, tương đương 1,35% mỗi tháng. Tổng lãi vay phải trả riêng với khoản vay vàng đến cuối năm 2025 lên tới khoảng 1.558 tỷ đồng.
Với hai khoản vay này, ngày 28/4/2022, Sacombank đã khởi kiện APT tại Tòa án nhân dân quận Bình Tân, TP HCM (nay là Tòa án Nhân dân Khu vực 9 TP HCM) về tranh chấp hợp đồng tín dụng.
Ngân hàng yêu cầu doanh nghiệp thanh toán khoản nợ tạm tính đến ngày 15/2/2022 là 1.426 tỷ đồng, đồng thời tiếp tục tính lãi quá hạn theo các hợp đồng đã ký. Sacombank cũng đề nghị phát mại tài sản đảm bảo để thu hồi nợ nếu APT không thanh toán. Doanh nghiệp vẫn phải trả phần còn thiếu nếu xử lý tài sản không đủ bù đắp. Vụ việc đã được tòa án thụ lý, các bên đang trong quá trình thương thảo, hòa giải.
Ngoài khởi kiện, Sacombank nhiều lần đưa khoản nợ ra đấu giá nhưng chưa thành công. Lần gần nhất vào cuối 2025, khoản nợ này được Sacombank bán đấu giá ở mức khởi điểm chỉ 317 tỷ đồng - thấp hơn nhiều so với dư nợ.
Những lượng vàng SJC được bày bán tại một cửa hàng ở TP HCM. Ảnh: Thanh Tùng
Công ty cổ phần Kinh doanh Thủy hải sản Sài Gòn tiền thân là doanh nghiệp trực thuộc Tổng Công ty Thương mại Sài Gòn (Satra), được thành lập trên cơ sở cổ phần hóa theo quyết định của UBND TP HCM năm 2006.
Theo báo cáo quản trị năm 2025, Satra vẫn đang là cổ đông lớn nắm trực tiếp 30% vốn. Công ty cổ phần Tập đoàn Somo Việt Nam sở hữu 41% cổ phần. Chủ tịch Hội đồng quản trị là ông Nguyễn Lâm Vinh Huy - là người đại diện vốn của Somo Việt Nam - nắm khoảng 24% cổ phần. Bên cạnh đó, một số thành viên hội đồng quản trị và ban kiểm soát là người đại diện vốn cho Satra và Somo Việt Nam cũng nắm giữ từ 5% đến 8% vốn doanh nghiệp này.
Về tình hình tài chính của APT, theo báo cáo sau kiểm toán, tổng nợ quá hạn của doanh nghiệp đến cuối năm 2025 (gồm nợ ngân hàng và đối tác) gần 2.790 tỷ đồng. Trong đó, nợ ngân hàng quá hạn (gồm gốc và lãi) chiếm khoảng 2.749 tỷ đồng, còn lại là các khoản nợ khác khoảng 41 tỷ đồng.
Doanh nghiệp ghi nhận lỗ lũy kế khoảng 2.708 tỷ đồng, làm âm vốn chủ sở hữu 2.619 tỷ đồng, tương đương mức lỗ gấp hơn 30 lần vốn điều lệ (88 tỷ đồng).
Nợ ngắn hạn vượt tài sản ngắn hạn khoảng 2.658 tỷ đồng, trong khi tổng nợ phải trả đạt 2.814 tỷ đồng, xấp xỉ 32 lần vốn điều lệ.
Kiểm toán cho rằng các yếu tố này cho thấy tồn tại yếu tố không chắc chắn trọng yếu, có thể dẫn đến nghi ngờ đáng kể về khả năng hoạt động liên tục của doanh nghiệp. Tuy vậy, ban lãnh đạo cho biết đã xây dựng các phương án nhằm đảm bảo dòng tiền và thực hiện nghĩa vụ tài chính, đồng thời lập báo cáo tài chính trên cơ sở giả định hoạt động liên tục.
Quỳnh Trang