Theo chuyên gia, định giá cổ phiếu có công thức để tính toán, nhưng không nên xem là con số cố định, cần linh hoạt, tham khảo nhiều góc nhìn.
Tôi là nhà đầu tư F0. Hiện tại, tôi muốn biết cách tính giá trị thực của công ty cũng như giá trị thực của cổ phiếu. Từ đó, khi đầu tư, tôi không bị cảm xúc lấn át mà mua vào đỉnh hoặc mua quá đắt.
Cảm ơn chuyên gia!
Hoàng Khánh
Nhà đầu tư theo dõi thị trường chứng khoán tại một công ty ở TP HCM. Ảnh: Thanh Tùng
Chuyên gia tư vấn:
Nhiều nhà đầu tư F0 thường tìm kiếm một "giá trị thực" của doanh nghiệp để tránh mua cổ phiếu quá đắt. Tuy nhiên, trên thực tế, giá trị của công ty không phải là một con số cố định. Có nhiều phương pháp định giá khác nhau và mỗi cách tiếp cận lại đưa ra một kết quả khác nhau. Vì vậy, định giá thường giúp nhà đầu tư hình dung một khoảng giá hợp lý, thay vì tìm ra một con số tuyệt đối.
Hơn nữa, giá trị của một doanh nghiệp khi phản ánh qua cổ phiếu không chỉ đến từ các báo cáo kinh doanh hay số liệu trong quá khứ. Giá cổ phiếu còn chịu ảnh hưởng bởi kỳ vọng tăng trưởng, bối cảnh kinh tế, rủi ro vĩ mô và tâm lý thị trường trong từng giai đoạn. Có những thời điểm kết quả kinh doanh không thay đổi nhiều, nhưng giá cổ phiếu vẫn tăng hoặc giảm mạnh chỉ vì kỳ vọng của nhà đầu tư thay đổi.
Với nhà đầu tư mới, có thể bắt đầu từ những cách định giá đơn giản như so sánh P/E (giá thị trường trên lợi nhuận mỗi cổ phiếu) và P/B (giá thị trường trên giá trị sổ sách) của doanh nghiệp với trung bình ngành hoặc với chính doanh nghiệp trong quá khứ. Đồng thời, việc đọc các báo cáo phân tích của công ty chứng khoán cũng giúp có thêm góc nhìn tham khảo. Những báo cáo này thường được viết cho nhà đầu tư cá nhân, nên tương đối dễ tiếp cận và giúp hình dung mức định giá hợp lý nhanh chóng.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng định giá chỉ mang tính tham khảo. Mọi mô hình định giá đều chứa nhiều giả định về tương lai như tốc độ tăng trưởng, biên lợi nhuận hay lãi suất. Những yếu tố này có thể thay đổi, nên định giá không phải là một công thức đúng - sai có giá trị tuyệt đối, mà chỉ là công cụ giúp nhà đầu tư đánh giá cổ phiếu đang rẻ hay đắt một cách tương đối.
Để tránh bị cảm xúc lấn át, điều quan trọng hơn cả là quản trị vốn và rủi ro. Ngay cả khi định giá đúng, vẫn có những trường hợp cổ phiếu giảm mạnh do thị trường chứng khoán chung hoặc do tâm lý dòng tiền. Khi đó, việc phân bổ tỷ trọng hợp lý, đa dạng danh mục và xác định trước vùng chốt lời cũng như cắt lỗ sẽ giúp nhà đầu tư giữ được kỷ luật. Rủi ro lớn nhất thường không nằm ở việc định giá sai, mà ở việc mua cổ phiếu mà không có kế hoạch về việc khi nào nên mua, phân bổ vốn như thế nào và khi nào nên bán.
Trần Đức Trung
Giám đốc Quản lý Gia sản Công ty cổ phần FIDT
