Kiến trúc sư đời đầu của tiền số: Bitcoin rất dễ bay hơi

Đà giảm gần đây của Bitcoin (BTC) khiến nhiều nhà đầu tư thất vọng. Song trong hội nghị về tiền số hôm 24/2 tại Miami Beach (Mỹ), ông Adam Back - một trong những lập trình viên đời đầu, được đề tên trong Sách trắng Bitcoin năm 2008 - cho rằng biến động mạnh không phải điều bất ngờ với những người theo dõi lâu năm.

"Bitcoin vốn dĩ rất dễ bay hơi", ông nhận định.

Kiến trúc sư đời đầu của tiền số cho rằng dù có nhiều tin tức tích cực, trong các chu kỳ thị trường 4 năm trước đây, hiện tại vẫn là giai đoạn giá điều chỉnh xuống. Theo ông, một số nhà đầu tư có thể đang giao dịch theo mô hình lịch sử này thay vì phản ứng với yếu tố cơ bản và vẫn kỳ vọng giá sẽ phục hồi vào cuối năm.

Chu kỳ 4 năm mà Adam Back đề cập gắn liền với sự kiện halving Bitcoin - thời điểm phần thưởng dành cho thợ đào bị cắt giảm một nửa, diễn ra khoảng 4 năm một lần. Theo dữ liệu từ Satoshi Nakamoto Institute và nhiều báo cáo của Fidelity Digital Assets, các chu kỳ trước cho thấy giá thường tăng mạnh sau halving do nguồn cung mới giảm, sau đó đạt đỉnh rồi bước vào giai đoạn điều chỉnh sâu kéo dài trước khi chu kỳ mới hình thành. Lần gần nhất xảy ra halving Bitcoin là cuối tháng 4/2024 và đến đầu tháng 10/2025, tiền số lớn nhất thế giới đạt đỉnh hơn 126.198 USD một đơn vị.

Các nghiên cứu thị trường từ Glassnode và Coin Metrics cũng chỉ ra mô hình lặp lại rằng, giai đoạn hậu đỉnh thường chứng kiến dòng vốn suy yếu, tâm lý chuyển sang thận trọng và biến động tăng cao, ngay cả khi các yếu tố cơ bản dài hạn vẫn tích cực. Vì vậy, việc giá giảm trong năm tiếp theo sau các cột mốc lớn không phải bất thường mà phản ánh quá trình "tái tích lũy" của thị trường trước khi bước vào pha tăng trưởng kế tiếp.

Việc chính quyền Mỹ thân thiện hơn với tiền số cùng sự rõ ràng về pháp lý đối với ETF giao ngay từng được kỳ vọng sẽ thúc đẩy dòng vốn tổ chức mạnh hơn trong năm nay. Đồng thời, BTC được xem là phép thử cho vai trò "vàng kỹ thuật số" - tài sản khan hiếm, độc lập với chính sách tiền tệ và có khả năng phòng hộ trước rủi ro mất giá tiền tệ.

Tuy nhiên, thị trường không diễn biến như kỳ vọng. Bitcoin đã giảm khoảng 26% trong năm qua, dù môi trường chính sách thuận lợi hơn và khả năng tiếp cận của tổ chức được cải thiện. Thay vì tách biệt khỏi bất ổn vĩ mô, tiền số nhiều thời điểm lại giao dịch cùng nhịp với các thị trường rủi ro.

Trong khi đó, các tài sản trú ẩn truyền thống tăng mạnh. Giá vàng lập đỉnh lịch sử mới, còn bạc đạt mức cao nhất trong nhiều năm, cho thấy dòng vốn tìm nơi phòng thủ trước lạm phát và rủi ro địa chính trị phần nào chảy vào kim loại quý thay vì tài sản số.

Adam Back cho rằng cấu trúc nhà đầu tư cũng là yếu tố quan trọng. Theo ông, nhà đầu tư nắm giữ thông qua ETF thường "bền bỉ" hơn so với nhà đầu tư cá nhân giao dịch trên sàn. Nhỏ lẻ thường dồn phần lớn vốn vào các đợt tăng giá và thiếu "đạn dược" khi thị trường giảm, trong khi tổ chức có thể tái cân bằng danh mục linh hoạt hơn.

Dù vậy, ông nhấn mạnh việc chấp nhận từ tổ chức vẫn còn ở giai đoạn sớm và dòng vốn lớn chưa thực sự tham gia đầy đủ, ngay cả khi nhiều rào cản pháp lý đã được tháo gỡ.

Về dài hạn, Adam Back kỳ vọng mức độ chấp nhận rộng rãi hơn sẽ giúp giảm biến động cho Bitcoin. Ông so sánh giai đoạn hiện tại của tiền số lớn nhất thế giới với cổ phiếu tăng trưởng cao thời kỳ đầu như Amazon, vốn từng trải qua biến động mạnh do thị trường còn nhiều hoài nghi. Theo ông, khi ngày càng nhiều tổ chức, doanh nghiệp và thậm chí quốc gia tiếp xúc với Bitcoin, biên độ dao động có thể thu hẹp, dù không biến mất hoàn toàn, có thể dần giống vàng - tài sản có biến động thấp hơn.

Adam Back cũng cho rằng có thể dùng vốn hóa thị trường của vàng làm thước đo tham chiếu cho tiềm năng dài hạn của Bitcoin. Theo ông, BTC hiện vẫn nhỏ hơn vàng khoảng 10-15 lần, hàm ý dư địa tăng trưởng còn đáng kể nếu tiếp tục mở rộng vai trò như một kênh lưu trữ giá trị.

Bất chấp biến động ngắn hạn, ông khẳng định luận điểm đầu tư dài hạn của Bitcoin vẫn nguyên vẹn. Theo ông, trong thập kỷ qua, tiền số này là một trong những lớp tài sản có lợi suất thường niên cao nhất. "Biến động không phải là một mâu thuẫn với luận điểm đầu tư dài hạn mà là một phần của quá trình chấp nhận nó", ông nói.

Tiểu Gu (theo CoinDesk)