Cho vay lĩnh vực xanh năm 2025 đạt gần 780.000 tỷ đồng, tăng gần 15% so với năm trước đó, theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước.
Tại Diễn đàn "Doanh nghiệp Việt Nam trên bản đồ kinh tế toàn cầu: Đổi mới để bứt phá" chiều 24/3, ông Nguyễn Đức Lệnh, Phó giám đốc Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Khu vực 2 cho biết năm ngoái tín dụng xanh chiếm gần 4,2% tổng dư nợ nền kinh tế. Số này gồm các khoản vay lĩnh vực năng lượng tái tạo, nông nghiệp, giao thông, xử lý chất thải...
"Chiếm tỷ trọng chưa cao song tín dụng xanh duy trì xu hướng và có mức tăng tốt", ông Lệnh nhận xét. Năm 2024 và 2025, quy mô tín dụng xanh tăng trưởng lần lượt 9,5% và 14,6%.
Theo ông, tín dụng xanh tăng tốc nhờ các chính sách mới như phân loại danh mục xanh, giúp các tổ chức tín dụng có cơ sở pháp lý xác định dự án có thể giải ngân. Đồng thời, các quy định mới cũng giúp doanh nghiệp sản xuất xanh tiếp cận nguồn vốn minh bạch và nhanh chóng, như gói tín dụng phục vụ 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp.
"Cơ chế cho phép doanh nghiệp được vay tới 70% tổng mức đầu tư dự án mà không cần phải có tài sản đảm bảo. Đây được coi là sự hỗ trợ thiết thực nhất cho các doanh nghiệp, hợp tác xã nông nghiệp", ông Nguyễn Đức Lệnh nêu.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Đinh Hồng Kỳ, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Xanh TP HCM (HGBA), nói trước đây ưu thế của doanh nghiệp thường được đo bằng giá thành, thời gian giao hàng, sản lượng hay quy mô gia công, thì nay cuộc chơi đã thay đổi.
"Các chuỗi cung ứng trên toàn cầu đang được làm mới lại dựa trên những mục tiêu về biến đổi khí hậu và lộ trình tiến tới phát thải ròng bằng không (Net Zero) vào 2050", ông nói. Hệ thống rào cản xanh cũng đang hình thành rõ nét, như Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của Liên minh châu Âu hay các tiêu chuẩn xanh sắp được Mỹ và Nhật Bản áp dụng trong giai đoạn 2026-2027.
Ông Phạm Văn Việt, Phó chủ tịch Hội Dệt may Thêu đan TP HCM (AGTEK) nói ngành chịu áp lực "xanh hóa giữa tâm bão" khi EU không lùi thời hạn áp dụng các tiêu chuẩn bền vững (EPR, CBAM, hộ chiếu sản phẩm DPP...). "Chúng ta vừa phải trả cước vận tải cao do xung đột Trung Đông, vừa phải đổ tiền đầu tư chuyển đổi xanh", ông nói.
Tuy nhiên, hiện có đến 90% doanh nghiệp Việt Nam nói chung chưa xây dựng chiến lược chuyển đổi xanh rõ ràng, theo HGBA. "Các doanh nghiệp vừa và nhỏ đang gặp khó do thiếu vốn, dữ liệu về phát thải carbon và nguồn nhân lực chuyên môn về ESG", ông Đinh Hồng Kỳ nhận định.
Để mở thêm cơ hội tiếp cận vốn xanh, ông Nguyễn Đức Lệnh cho biết Ngân hàng Nhà nước đang xây dựng đề án hỗ trợ lãi suất ở mức khoảng 2% cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh cá thể trong lĩnh vực kinh tế xanh.
Viễn Thông