Bộ Công Thương đề xuất cơ chế phân bổ dần vào giá điện các chi phí chưa được tính đủ, làm cơ sở xử lý khoản lỗ lũy kế gần 45.000 tỷ đồng của EVN.
Tại hồ sơ thẩm định dự án sửa đổi Luật Điện lực gửi Bộ Tư pháp, Bộ Công Thương cho rằng giá điện bán lẻ cần bám sát biến động chi phí đầu vào, đảm bảo doanh nghiệp có lãi. Việc này giúp doanh nghiệp ngành điện bảo toàn vốn, phát triển kinh doanh phù hợp từng giai đoạn thị trường.
Bộ đề xuất các khoản chi phí sản xuất, cung ứng điện chưa được tính đủ trong một lần điều chỉnh giá sẽ được cộng dồn, phân bổ vào các lần tăng tiếp theo. Đồng thời, các chi phí chưa tính vào giá trước khi dự luật mới có hiệu lực cũng được chia nhỏ, cộng dồn vào các lần thay đổi giá sau này.
Thực tế, nhiều chi phí sản xuất, cung ứng điện thời gian qua chưa được tính đủ vào giá bán lẻ điện, khiến EVN lỗ lớn trong giai đoạn 2022-2023, khoảng 50.029 tỷ đồng.
Trong đó, năm 2022 giá điện được giữ nguyên để hỗ trợ phục hồi kinh tế và an sinh xã hội sau Covid-19, dù giá than nhập khẩu, giá khí tăng mạnh do xung đột Nga - Ukraine. Sang 2023, giá tăng nhưng ở mức vừa phải, thấp hơn nhiều so với chi phí thực tế phát sinh.
Nhờ có lãi trở lại vào 2024, khoản lỗ lũy kế của công ty mẹ EVN giảm còn khoảng 44.792 tỷ đồng.
Do đó, Bộ Công Thương cho rằng cơ chế phân bổ chi phí chưa được tính đủ vào giá điện sẽ là cơ sở pháp lý để xử lý dứt điểm khoản tồn đọng của EVN.
Cơ quan quản lý khẳng định việc phân bổ chi phí sẽ theo từng thời điểm, toàn bộ hoặc một phần, với biên độ nhỏ để tránh tác động đột ngột tới người dân, doanh nghiệp.
"Trong những điều kiện thuận lợi, như nước về các hồ thủy điện tốt giúp giảm chi phí phát điện, việc phân bổ chi phí tồn đọng không làm tăng giá điện", Bộ nêu.
Nhân viên điện lực kiểm tra đường dây. Ảnh: Ngọc Thành
Năm ngoái, khi sửa Nghị định 72 về chính sách giá bán lẻ điện bình quân, cơ chế này từng được Bộ Công Thương đưa ra. Khi đó, cơ quan này muốn cho phép đưa các khoản chi phí sản xuất, cung ứng điện chưa được tính đầy đủ giai đoạn 2022-2024, khoảng 44.800 tỷ đồng, vào phương án tính giá điện các kỳ sau.
Tuy nhiên, nhiều ý kiến ở thời điểm đó cho rằng chưa có cơ sở pháp lý hay thực tiễn để tính, phân bổ các khoản chi phí này vào giá điện.
Phương Dung
Góc nhìn VNSignal
Đề xuất phân bổ dần khoản lỗ vào giá điện của Bộ Công Thương có thể tạo áp lực tăng giá điện đối với người tiêu dùng trong dài hạn. Tuy nhiên, việc này cần thiết để đảm bảo khả năng tài chính và khả năng duy trì hoạt động ổn định của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN). Điều này cũng góp phần ổn định hệ thống điện quốc gia.
Từ góc độ thị trường chứng khoán, các cổ đông của EVN có thể đánh giá lại tiềm năng tăng trưởng của công ty trong tương lai, đặc biệt là khi giá điện được điều chỉnh phù hợp với chi phí thực tế. Các nhà đầu tư cũng nên chú ý đến các chỉ số tài chính khác của EVN để đưa ra quyết định đầu tư thông minh.