Tại cuộc họp báo thường kỳ tháng 2 của Bộ Nông nghiệp - Môi trường ngày 11.3, ông Trần Gia Long, Phó Kế hoạch - Tài chính cho biết, xung đột Trung Đông đang gây ra những tác động trực tiếp và gián tiếp đến xuất khẩu nông sản, sản xuất nông nghiệp của Việt Nam.
Xung đột Trung Đông đang tác động trực tiếp đến xuất khẩu nông sản của Việt Nam
ẢNH: T.N
Trong đó, xung đột Trung Đông gây biến động giá dầu giới lên cao gây biến động chi phí vận tải, đẩy đa số mặt hàng tăng giá. Trong đó, giá phân bón ure tăng 540 - 545 USD/tấn, đây là mức cao nhất từ năm 2025 khiến chi phí sản xuất trong nước tăng từ 3 - 5%. Ngoài ra, chi phí logistics các vận tải tăng từ 25 - 35%, thời gian vận chuyển kéo dài hơn 7 - 14 ngày đang giảm sức cạnh tranh sản phẩm, thay thế sản xuất xuất khẩu của Việt Nam.
Ông Trần Gia Long còn cho biết, năm 2025 kim ngạch xuất khẩu nông lâm sản của Việt Nam đến Trung Đông đạt 1,74 tỷ USD, chỉ chiếm 2% trong tổng kim ngạch. Tuy nhiên, xung đột Trung Đông hiện nay đang làm gia tăng rủi ro, nguy cơ gây gián đoạn chuỗi cung ứng, ảnh hưởng mục tiêu tổng quan xuất khẩu toàn ngành trong năm 2026.
Theo đó, Bộ Nông nghiệp - Môi trường đang xây dựng 3 kịch bản dự báo tác động, xây dựng các giải pháp phòng ngừa.
Kịch bản thứ nhất, nếu xung đột Trung Đông kéo dài không quá 1 tháng, tổng kim ngạch xuất khẩu nông lâm sẽ giảm 1 tỷ USD.
Trong kịch bản xung đột kéo dài 3 tháng, tổng kim ngạch xuất khẩu nông lâm sẽ giảm 3 - 3,5 tỷ USD. Trong đó, xuất khẩu sang Trung Đông giảm 500 - 600 triệu USD; châu Âu giảm 1,5 - 1,6 tỷ USD; Bắc Phi giảm từ 200 - 250 triệu USD.
Trong kịch bản xung đột kéo dài 1 năm, xuất khẩu sang Trung Đông gần như bị gián đoạn, xuất khẩu sang châu Âu, Bắc Phi giảm 50% so với năm 2025, khi tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành có thể giảm từ 7 - 8 tỷ USD.
Tập trung khai thác thị trường Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản
Ông Lê Bá Anh, Phó các trường Các chất lượng, Kiểm định - Phát triển thị trường, cho biết xuất khẩu nông sản Việt Nam sang Trung Đông từ tháng 2 đạt khoảng 276 triệu USD, trung bình mỗi tháng đạt hơn 100 triệu USD.
Xung đột ở Trung Đông đang gây gián đoạn vận tải, một số hãng tàu biển thông báo nguy ngập vận chuyển khu vực này. Chi phí bảo hiểm tăng mạnh, ảnh hưởng toàn bộ chuỗi cung ứng, đặc biệt là chuỗi đồ hồi phải có container lãnh nhĩ như thủy sản, rau quả...
Ông Lê Bá Anh nhận xét, dù báo năm nay xuất khẩu nông lâm sản đi Mỹ và các thị trường truyền thống như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, ASEAN... sẽ thuận lợi góp phần bù vào thiếu hụt của thị trường Trung Đông.
"Chúng tôi đang phải hợp tác với Bộ Công Thương, Bộ Tài chính và hệ thống các cơ quan thông về nước ngoài để theo dõi các thị trường, kap thời đề xuất các giải pháp, đưa ra khuyến nghị với các doanh nghiệp hoạt động linh hoạt, mục tiêu là duy trì ổn định của toàn ngành", ông Anh nói.
Ông Đồng Phú Nguyên, Tổng thống Hiệp hội xuất khẩu rau quả Việt Nam, cho biết, riêng mặt hàng rau quả, nếu có công cương thị trường Trung Đông, EU thì chỉ chiếm dưới 10% tổng kim ngạch. Trong bối cảnh hiện nay, các doanh nghiệp còn tập trung khai thác thị trường lớn như: Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản...
"Xung đột Trung Đông khi vận tải qua eo biển Hormuz bị gián đoạn thì rau quả từ EU, Bắc Phi, Nam Mỹ sẽ rất khó vận chuyển đến Trung Quốc và nước này sẽ phải tìm nguồn cung thay thế thì đây là cơ hội cho các nước ASEAN, trong đó có Việt Nam. Bang chứng là xuất khẩu chuỗi năm 2025, Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản tổng mua hàng từ Việt Nam đạt hơn 405 triệu USD, tổng 66% so với năm 2024", ông Nguyên nói.